جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٢٥
ديگر او را آزاد نمىكرد بلكه او را مىكشت. همچنين آن حضرت در اين جنگ (صفين) مجروح جنگى را نمىكشت و فراريان را تعقيب نمىكرد.
مضمون اين روايت (آزاد كردن اسيران و مجروحان و عدم تعقيب فراريان جنگ صفين) با مضمون برخى روايات- كه مىگويد: امام على (ع) اسيران و مجروحان را در جنگ صفين، چون ذوفئه بودند، مىكشت- و فراريان را تعقيب مىكرد، در تعارض است. شايد امام (ع) بنابر مصالح و مقتضيات و شرايط، هر دو عمل را انجام مىداده است.
١. آزادى اسيران جنگى بطور يكجانبه از سوى امام على (ع) در جنگ صفين: امام على (ع) دستور داد اسيران سپاه معاويه را در جنگ صفين بطور يكجا آزاد كنند.
اين عمل سبب شد معاويه به موضع ضعف و چالش بيفتد. لذا معاويه على رغم ميل باطنى با پيشنهاد عمروعاص كه مىگفت: اسيران را بكش، مخالفت كرد و براى كسب چهرهاى انسان دوستانه در ميان دو سپاه، به ناچار دستور داد اسيران سپاه امام (ع) را آزاد كنند.
و شايد هدف اميرمؤمنان (ع) از اقدام به آزادى اسيران بطور يكجانبه، رسيدن به اين مقصود بود.
لَمَّا أَسَرَ عَلِيٌّ (ع) ... يَوْمَ صِفِّينَ فَخَلَّى سَبِيلَهُمْ ٢. آزاد كردن اسيران دشمن در جنگهاى داخلى: روش اميرمؤمنان (ع) در جنگهاى داخلى- صفين، جمل و نهروان- آزاد سازى اسيران دشمن بصورت يكجانبه بود جمله «قد كان» يعنى سيره هميشگى آن حضرت البته در جنگ صفين دو نوع روش از آنحضرت گزارش شده است. يكى آزادسازى يكجانبه اسيران، ديگر به قتل رساندن آنان چون ذوفئه (داراى تشكيلات و فرماندهى) بودند. و يا دوباره به جنگ بازگشته و يا به قصاص كشته مىشد.
وَ قَدْ كَانَ عَلِيٌّ (ع) إِذَا أَخَذَ أَسِيراً مِنْ أَهْلِ الشَّامِ خَلَّى سَبِيلَهُ ٣. حكم اسير آزاد شدهاى كه دوباره به نبرد بازگردد: اسيرى كه آزاد شده ولى دوباره به ميدان جنگ بازگشت، به دستور