جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٤
عَلَيْهِمْ فَأَرَادَ أَنْ يُقْتَدَى بِهِ فِي شِيعَتِهِ وَ قَدْ رَأَيْتُمْ آثَارَ ذَلِكَ هُوَ ذَا يُسَارُ فِي النَّاسِ بِسِيرَةِ عَلِيٍّ ع وَ لَوْ قَتَلَ عَلِيٌّ (ع) أَهْلَ الْبَصْرَةِ جَمِيعاً وَ اتَّخَذَ أَمْوَالَهُمْ لَكَانَ ذَلِكَ لَهُ حَلَالًا لَكِنَّهُ مَنَّ عَلَيْهِمْ لُيمَنَّ عَلَى شِيعَتِهِ مِنْ بَعْدِهِ. (وسائل الشيعه، ١٥/ ٧٩، ح ٢٠٠٢٠)
«عبداللَّه بن سليمان» گفت: من به امام صادق (ع) عرض كردم كه مردم معتقدند على (ع) با اهل بصره جنگ كرد ولى اموال آنها را نگرفت. امام (ع) فرمود: به درستى كه در «دار الشّرك» آنچه به دست مىآيد براى مسلمانان حلال است، اما در «دار الاسلام» آنچه هست حلال نيست (و بصره، جزء دارالاسلام است). آن گاه فرمود:
على (ع) بر اهل بصره، منت نهاد و از آنها صرف نظر كرد؛ همانگونه كه پيامبر اسلام با اهل مكه چنين رفتار كرد. و على (ع) آنها را رها نمود؛ زيرا مىدانست شيعيانى در آينده خواهد داشت كه دولت باطل بر آنها حكومت مىكند و آن حضرت اراده كرد كه نسبت به شيعيان به او اقتدا شود (و با آنها آن گونه رفتار كنند كه آن حضرت با ديگران رفتار كرد) و به راستى آثار آن را ديديد: نتيجهاش اين بود كه ديگران مانند او نسبت به مردم آسان گرفتند. و به سيره او عمل كردند. اگر على (ع) تمام اهل بصره را مىكشت و اموال آنها را مىگرفت، [اين كار] براى او حلال بود؛ اما آن حضرت بر آنها منت گذاشت تا بعد از او ديگران نيز بر شيعيان او منت گذارند (و با رأفت با آنها برخورد كنند).
١. دارالاسلام و دار الشّرك، مبناى اخذ اموال و غنايم در جنگ: طبق اين روايت، غنايمى كه در جنگهاى خارجى (جنگ بين دار الاسلام و دار الحرب) به دست مىآيد، براى سپاه اسلام حلال و تصرف در آن جايز است به خلاف آنچه در دارالاسلام (جنگ بين دو طائفه مسلمان) و جنگهاى داخلى به دست مىآيد. بنابراين