جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٧٠
الْجُفَاةُ الطُّغَاةُ وَ أَعْرَابُ أَهْلِ الشَّامِ، وَ أَنْتُمْ لَهَامِيمُ الْعَرَبِ، وَ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ، وَ عُمَّارُ اللَّيْلِ بِتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ، وَ أَهْلُ دَعْوَةِ الْحَقِّ إِذَا ضَلَّ الْخَاطِئُونَ ...
٣. بيان نقاط ضعف دشمن و نقاط قوت خودى جهت بالابردن ضريب اعتماد به نفس رزمندگان: بيان صفات منفى دشمن و فضايل نيروى رزمنده اسلام به وسيله رهبرى و فرماندهى، از جمله شيوههاى اميرالمؤمنين (ع) در نبردها بود.
اين كار، بر اعتماد به نفس و استحكام عقيده رزمندگان اسلام مىافزايد و دشمن را حقيرتر از گذشته نشان مىدهد.
الْجُفَاةُ الطُّغَاةُ وَ أَعْرَابُ أَهْلِ الشَّامِ، وَ أَنْتُمْ لَهَامِيمُ الْعَرَبِ، وَ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ، وَ عُمَّارُ اللَّيْلِ بِتِلَاوَةِ الْقُرْآنِ، وَ أَهْلُ دَعْوَةِ الْحَقِّ إِذَا ضَلَّ الْخَاطِئُونَ ...
٤. حرام بودن فرار از مقابل دشمن، مگر به دليل آمادگى براى حمله مجدد يا به دستور فرماندهى: فرار بدون دليل از مقابل دشمن، گناه كبيره و موجب هلاكت است.
فَلَوْ لَا إِقْبَالُكُمْ بَعْدَ إِدْبَارِكُمْ، وَ كَرُّكُمْ بَعْدَ انْحِيَازِكُمْ، وَجَبَ عَلَيْكُمْ مَا وَجَبَ عَلَى الْمُوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ دُبُرَهُ ٥. فرار از ميدان نبرد از عوامل نابودى و شكست: امام على (ع) با فراريان از ميدان نبرد مىفرمايد: بىترديد سرانجام فرار از جبهه و خالى كردن ميدان براى دشمن نابودى (و شكست) است.
وَ كُنْتُمْ فِيَما أَرَى مِنَ الْهَالِكِينَ ٦. پايدارى و استقامت در جنگ باعث شادى و خشنودى فرمانده كل قوا: شجاعانه جنگيدن و عقب راندن دشمن شادى قلب فرمانده را در پى دارد كه حضرت اميرمؤمنان على (ع) مىفرمايد:
هنگامى كه مشاهده كردم شما سپاهيان من، پس از عقب نشينى دوباره به ميدان آمده با حمله به سپاه دشمن مواضع خود را پس گرفتيد، شادمان و آسودهخاطر شدم و دردهاى سينهام درمان يافت.
وَ لَقَدْ هَوَّنَ عَلَيَّ بَعْضَ وَجْدِي وَ شَفَا بَعْضَ (هِيَاجِ صَدْرِي) أَنِّي رَأَيْتُكُمْ بِأَخَرَةٍ حُزْتُمُوهُمْ كَمَا حَازُوكُمْ، وَ أَزَلُتمُوهُمْ عَنْ مَصَافِّهِمْ كَمَا أَزَالُوكُمْ ٧. ايمان يقين آور، عامل استقامت و پايدارى در نبرد: ايمان به خداوند وقتى