جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٦٤
بود كه با ده تن از كفار بجنگد و در برابرشان مقاومت كند و اگر مىگريخت، فرار (ى از جبهه و) از لشكرى محسوب مىشد كه در حال جنگ است و بدين ترتيب هر صد نفر از آنان مىبايست در برابر هزار تن مىجنگيد.
سپس وقتى خدا معلوم كرد كه به خاطر ضعفى كه دارند نخواهند توانست به اين تكليف، عمل كنند، آيهاى نازل كرد كه در آن فرموده: «: هماكنون خداوند، سبك كرد از شما ...» و بر آنان واجب كرد كه بايد ناتوانترين آنان با دو مرد از كفار، برابرى كند و اگر از مقابل آنان بگريزد فرارى از جبهه جنگ محسوب مىگرديد، اما اگر كفار، سه نفر بودند و مسلمان يك نفر و رزمنده مسلمان از برابر آن سه نفر فرار مىكرد، فرارى به حساب نمىآمد.
١. حكم فرار از جنگ در آغاز بعثت پيامبر (ص): در آغاز بعثت پيامبر اسلام (ص) حكم حرمت فرار از جنگ با اواخر دوران حيات آن حضرت متفاوت بود. در آغاز بعثت هر مسلمان موظف بود كه در برابر ده نفر از نيروهاى دشمن بجنگد و هركس فرار مىكرد حكم فرارى از جبهه جنگ را داشت و مرتكب فعل حرام شده بود. كه اين حكم خاص زمان رسول خدا (ص) بود. و روايت به آن اشاره دارد.
كَانَ الْحُكْمُ فِي أَوَّلِ النُّبُوَّةِ فِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ (ص)، أَنَّ الرَّجُلَ الْوَاحِدَ وَجَبَ عَلَيْهِ أَنْ يُقَاتِلَ عَشَرَةً مِنَ الْكُفَّارِ، فَإِنْ هَرَبَ مِنْهُ فَهُوَ الْفَارُّ مِنَ الزَّحْفِ، وَ الْمِائَةَ يُقَاتِلُونَ ...
٢. تخفيف خداوند به مسلمانان نسبت به حكم فرار از جبهه: خداوند در اواخر دوران پيامبر (ص) به دليل ضعف روحيه و ايمان مسلمانان در حكم فرار از جنگ آنان تخفيف مىدهد و استقامت در برابر دو نفر را (به جاى ده نفر) كافى مىداند و مىفرمايد: در صورت فرار رزمنده مسلمان از برابر بيش از دو نفر، گناهى بر او نخواهد بود. البته فرار بستگى به شرايط موجود دارد.
و روايت به زمان رسول خدا (ص) اشاره دارد و حكم خاص آن زمان را بيان مىكند.
عَلِمَ اللَّهُ أَنَّ فِيهِمْ ضَعْفاً لَا يَقْدِرُونَ عَلَى