جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٩
و به اسارت گرفتن ذريهشان را حلال دانستم، به اين دليل بود كه اقتضاى حكم خدا چنان بود؛ زيرا هنوز خانه جنگشان برپا بود و رهبرى داشتند كه به كار خود مشغول بود، زخمىهاىشان را درمان، و بيماران را معالجه مىكرد، و براىشان اسب و اسلحهفراهم مىكرد، و پىدرپى آنان را به ميدان، بازمىگرداند. از طرفى، آنان بيعت نكرده بودند تا به ذمّه بيعت و اسلام درآمده باشند، و هركه از بيعت كردن با ما، شانه خالى كند، از دين، خارج شده است. و بعد از آنكه خونش ريخته شد، گرفتن دارايى و فرزندانش حلال است.
معترضان به آن حضرت گفتند: راست گفتى و كار درستى انجام دادهاى و ما خطا كرده بوديم؛ چون حق و برهان با تو است ...».
١. علت تفاوت احكام جنگ جمل با جنگ صفين: در جنگ جمل مجروحان و بيماران و زنان و كودكان و كسانى كه سلاح خود را زمين مىگذاشتند و كسانى كه در خانه خود ماندند، در امان بودند، ولى در صفين چنين نبود، زيرا در جمل، بعد از شكست، ديگر رهبرى نداشتند تا آنان را رهبرى و هدايت كند، سازمان نظامى آنان از هم پاشيده شده بود ولى در صفين عكس آن صادق بود. قاسطين داراى رهبر و تشكيلات بودند و پيوسته پشتيبانى مىشدند.
وَ أَمَّا حُكْمِي يَوْمَ الْجَمَلِ بِمَا خَالَفْتُهُ يَوْمَ صِفِّينَ ... لِأَنَّهُ لَمْ تَكُنْ لَهُمْ دَارُ حَرْبٍ تَجْمَعُهُمْ، وَ لَا إِمَامٌ يُدَاوِي جَرِيحَهُمْ بغات:
حكم داراى تشكيلات ١؛ حكم فاقد تشكيلات ١ جنگ جمل:
حكم مجروحان ١؛ حكم تسليم شدگان ١ جنگ صفين:
حكم مجروحان ١؛ حكم تسليم شدگان ١ ٤٠٨- ٢١١- وَ عَنْهُ (ع)، أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ الَّذِينَ قَاتَلَهُمْ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ أَ كَافِرُونَ هُمْ؟ قَالَ: كَفَرُوا بِالْأَحْكَامِ وَ كَفَرُوا بِالنِّعَمِ كُفْراً لَيْسَ كَكُفْرِ الَّذِينَ دَفَعُوا النُّبُوَّةَ وَ لَمْ يُقِرُّوا بِالْإِسْلَامِ، وَ لَوْ كَانُوا كَذَلِكَ مَا حَلَّتْ لَنَا مُنَاكَحَتُهُمْ وَ لَا ذَبَائِحُهُمْ وَ لَا مَوَارِيثُهُمْ.