جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣٧
«ابوصادق» گويد: صداى روحنواز على (عليهالسلام) را شنيدم كه در سه صحنه پيكار جمل و صفين و روز نهروان بدينگونه مردم را به جنگ، ترغيب مىفرمود: بندگان خدا! از عذاب الهى بترسيد و (از نگاه به انبوه دشمن) چشمها را فرو خوابانيد و تن صدايتان را پايين آوريد، و سخن كم بگوييد، و جانهاى خود را مهيا سازيد براى جنگيدن و مخاصمه و دشمنى و مبارزه و زد و خورد به دفاع برخاستن ... و در تيراندازى بر يكديگر سبقت گرفتن و اعلان جنگ دادن، و گرفتن گردن يكديگر و راندن. (خداوند فرموده است:) «پس پايدار باشيد و خدا را بسيار ياد كنيد تا رستگار شويد. خود با يكديگر نزاع و كشمكش نكنيد كه پراكنده مىشويد و نيرويتان را از دست داده ناتوان مىگرديد، و پايدارى و استقامت كنيد كه خدا ياور صابران است». (انفال/ ٤٥ و ٤٦)
١. تشويق مردم به جهاد، توسط فرماندهى كل قوا: در جنگهاى جمل، صفين و نهروان، حضرت على (ع) با سخنانى شورانگيز، سپاهيان خود را به جنگ در راه خداتشويق مىكرد. اين سيره نمايانگر گوشهاى و نوعى از تبليغات در جنگ است، يعنى تشويق و تحريك به نبرد در راه خدا.
يُحَرِّضُ النَّاسَ ...
٢. ضرورت وجود تقوا و خداترسى در رزمندگان: تقواى الهى زمينهاى است براى تحمل سختىهاى نبرد. آن كه در بند خويشتن خويش و هواهاى نفسانى خود است، نمىتواند مدافع حريم خداوند در مقابل تعدى دشمنان باشد.
اتَّقُوا اللَّهَ ٣. چشم فرو بستن از انبوه دشمن: چشم دوختن به صفوف و عدّه و عُدّه دشمن ممكن است در دل سپاهيان ايجاد ترس و ضعف روحى كند. يكى از راههاى خنثى كردن، چشم گرفتن از نيروهاى انبوه دشمن است.
وَ غُضُّوا الْأَبْصَارَ