جهاد در آيينه روايت(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٣
«يحيى بن العلاء» از امام صادق (ع) نقل مىكند كه فرمود:
اميرالمؤمنين على (ع) نمىجنگيد مگر هنگام زوال خورشيد ظهر و مىفرمود: (در آن هنگام) درهاى آسمان باز مىشود و رحمت و پيروزى خداوند، فرود مىآيد و مىفرمود: (بعدازظهر) به شب نزديكتر است و آمار كشته كمتر مىشود و كسى كه بخواهد بر مىگردد و كسى كه شكست خورده (منظورشان دشمن است) مىتواند رهايى يابد.
اين احكام (استفاده از تاريكى شب) مربوط به جنگهاى تن به تن است كه در صدر اسلام و در زمان امير المؤمنان (ع) مرسوم بوده است. و از جمله احكامى است كه زمان و مكان در آن تأثير گذار است والّا در جهان امروز پيشرفت تكنولوژى آن قدر بالاست كه دوربينهاى ديد در شب مقوله استفاده از تاريكى شب را تا حدود زيادى از بين برده است. البته مراد روايت به حدّاقل رساندن كشتهها در جنگ است.
١. استحباب آغاز حمله به دشمن به هنگام زوال ظهر: اميرمؤمنان (ع) غالبا هنگام زوال خورشيد ظهر (زمان متمايل شدن خورشيد به طرف مغرب) را براى حمله به دشمن انتخاب مىكرد و مىفرمود:
در اين زمان درهاى آسمان باز است و رحمت و پيروزى از ناحيه خداوند فرود مىآيد.
كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع) لَا يُقَاتِلُ حَتَّى تَزُولَ الشَّمْسُ وَ يَقُولُ تُفَتَّحُ أَبْوَابُ السَّمَاءِ ٢. اصل به حداقل رساندن آمار تلفات در جهاد اسلامى: در زمان صدر اسلام كه نبرد به صورت تن به تن انجام مىگرفت، شروع جنگ در بعدازظهر، به دليل نزديك بودن به شب، آمار كشتگان را كم مىكرد. اين سيره اميرمؤمنان (ع) بود.
هُوَ أَقْرَبُ إِلَى اللَّيْلِ وَ أَجْدَرُ أَنْ يَقِلَّ الْقَتْلُ ٣. فراهم كردن زمينه بازگشت پشيمان شدگان و فرار شكست خوردگان: اميرمؤمنان (ع) در جنگ با بغات بعدازظهر جنگ را شروع مىكرد؛ تا به دليل نزديك