به شكرانه پيروزى و سلامتشان سر به سجده گذاشتند. در اين هنگام مورد هجوم دشمن قرار گرفتند و عده‌اى از آنها به شهادت رسيدند. پيامبر (ص) باشنيدن اين خبر ناراحت شدند و شهداى مسلمين را بخاطر اين كارشان مقصر دانستند. واكنش پيامبر (ص) و دستور بعدى ايشان، نشان از آن دارد كه وظيفه مجاهدان در عرصه نبرد، حفظ هوشيارى و نظارت بر دشمن است. در شرايطى كه در اسلام براى عرصه، جنگ نماز خوف پيش بينى شده (با شرايط مخصوص به آن) لذا پرداختن به سجده و غافل شدن از جنگ جايز نخواهد بود.
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) بَعَثَ جَيْشاً إِلَى خَثْعَمٍ، فَلَمَّا غَشُوهُمُ اسْتَعْصَمُوا بِالسُّجُودِ، فَقَتَلَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً، فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ (ص)
٢. پرداخت ديه به بازماندگاه شهدا: پيامبر اكرم (ص) پس از شنيدن خبر شهادت اين گروه، دستور مى‌دهد نصف ديه را به بازماندگانشان بپردازند. اين فرمايش به معناى استحقاق ديه بازماندگان شهيدان است لكن چون آنها در شهادتشان مقصر هم بوده‌اند، تنها نصف ديه به آنها تعلق مى‌گيرد.
فَقَالَ: لِلْوَرَثَةِ نِصْفُ الْعَقْلِ بِصَلَاتِهِمْ‌ ٣. ممنوعيت خارج شدن مسلمانان از حالت جنگى و آمادگى، در محل گروههاى محارب: پيامبر اكرم (ص) مى‌فرمايد: من از هر كسى (مسلمانى) كه در «دارالحرب» (محل استقرارگروههاى محارب) فرود آيد [از آماده باش نظامى خارج گردد] بيزارم. لحن تند پيامبر (ص) مى‌تواند حاكى از عواقب سوء اين بى توجهى باشد.
از جمله دستگيرى فرد مسلمان توسط گروههاى متخاصم و در خطر افتادن جان او و ايجاد مشكل براى نظام اسلامى و بازماندن از وظيفه دينى.
إِنِّي بَرِي‌ءٌ مِنْ كُلِّ مُسْلِمٍ نَزَلَ مَعَ مُشْرِكٍ فِي دَارِ الْحَرْبِ‌ آمادگى نظامى:
ممنوعيت خروج از ٣ شهيدان:
پرداخت ديه به خانواده ٢ مجاهدان:
ممنوعيت خروج از حالت جنگى ٣ هوشيارى:
ضرورت استمرار ١