ديدم شما متقابلا حمله كرديد و آنان را از مواضعى كه به دست آورده بودند پس رانديد، همان‌گونه كه شما را از مواضعتان دور كرده بودند. مشاهده كردم كه با شمشيرهاى بران، آن‌چنان به سوى‌شان تاختيد كه (صف) اولين‌شان، بر صف واپسين‌شان مى‌جهيد! و هم‌چون اشتران تشنه افسارگسيخته‌اى كه از آبشخورهاشان رانده مى‌شوند، در هم ريختند! پس اينك صبر كنيد تا آرامش بر دلتان جاى گيرد و خداوند در پرتو يقين، استوارتان سازد. هركه به شكست تن دهد و از صحنه نبرد بگريزد، بايد بداند خشم خدا را برانگيخته و خود را تباه كرده است! گريختن از ميدان جنگ، برانگيزاننده غضب الهى و دچار شدن به ننگ هميشگى و سيه‌روزى، و تباه شدن (باقيمانده) زندگى است.
آن كه مى‌گريزد نه بر عمرش افزوده مى‌شود، و نه اسباب خشنودى خداى خود را فراهم مى‌كند؛ پس فرا رسيدن مرگ مرد، در حالى كه حق با او باشد، پيش از دچار گرديدن به اين صفات، بسى گواراتر از رضا دادن به پوشيدنِ جامه ننگ و رسوايى و شادكامى در آن است!» ١. اجراى پدافند متحرك به منظور غلبه بر دشمن كه بخشى از آن عقب نشينى تاكتيكى است: در جنگ صفين بخشى از سپاهيان على (ع) به هر دليل اقدام به عقب نشينى كردند ولى مجدداً به مواضع دشمن حمله بردند و مواضع قبل رامتصرف شدند. اين عمل مورد تأييد و تشويق آن حضرت قرار گرفت.
إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ جَوْلَتَكُمْ وَ انْحِيَازَكُمْ عَنْ صُفُوفِكُمْ‌ ٢. مقايسه دو سپاه در صفين: حضرت اميرمؤمنان (ع) بابيان صفات و ويژگى سپاهيان خود و معاويه، سپاهيان شام را جفاكاران ستم پيشه و باديه نشين مى‌خواند و ياران خود را برگزيدگان عرب و قاريان قرآن در دل شب و هدايت يافتگان معرفى مى‌كند.