آراء المراجع في الحج - الشيخ علي الافتخاري الگلپايگاني - الصفحة ٣٠٦

كند و احتياطاً سعى را نيز اعاده كند و در صورت جهل به موضوع نجاست اعاده ندارد و طواف و نماز صحيحند و اگر جاهل به حكم بود نيز طواف و نماز و سعى را اعاده نمايد. و اللّٰه العالم.

الشيخ الفاضل: در صورت نسيان طواف صحيح است، ولى نماز را اعاده كند.

و اعمال مترتبه را كه با اعتقاد به صحت انجام داده صحيح است. اما در صورت جهل به حكم، طواف و نماز را اعاده كند، ولى اعمال مترتبه مثل صورت قبل است.

الشيخ المكارم: اعاده لازم نيست.

س: احرام براى عمره يا حج واجب تكليفى است يا شرطى؟ و فرق بين تكليفى و شرطى كجا ظاهر مى‌شود؟

السيد السيستاني: احرام از اجزاء واجب عمره و حج است و احتمال اينكه واجب شرطى باشد درست نيست و ثمرۀ واجب شرطى اين است كه مثل وضوى نماز مى‌شود اگر به نيت ديگرى احرام بست مى‌تواند عدول به نيت ديگرى كند.

السيد الخامنه‌اي: هيچ‌كدام و تا اعمال را انجام نداده به احرام باقى است و بدون احرام نمى‌تواند وارد مكه شود.

وجوب احرام براى عمره يا حج، هم واجب تكليفى است، زيرا كه از مناسك است، و هم واجب شرطى است، زيرا كه صحت بقيۀ اعمال در صورت تذكر قبل از عمل و امكان تدارك احرام منوط به احرام است.

*** الشيخ البهجت: شرط ذكرى است در حج تمتع بنا بر اقوى و در عمره شرط مطلق است بنا بر احوط.

الشيخ التبريزي (قدس سره): احرام جزء مناسك عمره و حج است مثل ساير اعمال‌