لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٩ - خطبة المؤلف

حاجاتست.

چنانكه در احاديث صحيحه وارد شده است از حضرت امام جعفر صادق ٧ كه چون مطلبى داشته باشى اوّل حمد و ثناى الهى به جا آور، و صلوات بر محمّد و آل او بفرست، و بعد از آن اعتراف به گناهان خود بكن، و بعد از آن حاجت خود را بطلب، و اگر حاجت نطلبند اينها طلب حاجتست، و چون در افتتاح به تصانيف مطلوب اختتام آنست هر چند طلب ننمايند خطبه مشتمله بر اينها سبب اختتام آنست. و مصنف را سهوى واقع شده است كه صلوات كه اهم مطالب است در خطبه ذكر نكرده است، و ممكن است كه از نساخ سهو شده باشد، و هم چنين شهادتين، و ليكن اشعارى به آن نموده است كه:

(و اشهدك انّي مقرّ بوحدانيّتك)

يعنى ترا گواه مى‌گيرم بر خود كه اقرار مى‌كنم به وحدانيت تو، و اقرار به وحدانيت مفاد كلمه اولى از شهادتين است، و كلمه اولى بدون ثانيه تمام نيست پس اشاره بهر دو در ضمن اين اقرار نموده است، و وحدانيت الهى آنست كه حق سبحانه و تعالى را واحد من جميع الوجوه داند در ذات و صفات، بانكه صفات ذاتيه الهى را عين ذات داند، و ذات الهى را عين وجودش داند، و وجودش را عين وجوب وجود داند.

چنانكه در اخبار متواتره از ائمه هدى صلوات اللَّه عليهم وارد شده است و منقول است كه روزى در جنگ جمل اعرابى به خدمت حضرت امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه آمد و عرض نمود كه آيا مى‌گويى كه اللَّه تعالى واحد است؟

اصحاب حضرت همه رو به اعرابى كردند كه اينجا چه وقت اين سؤال است و همه گرفتار جنگند و حضرت پريشان خاطر است. حضرت فرمود كه بگذاريد او را كه هر چه خواهد سؤال كند كه مطلب اعرابى همين مطلوب است كه ما از اين قوم داريم، و غرض ما از اين جنگ آنست كه ايشان را به وحدانيت الهى باز گردانيم چون خروج بر امام زمان شركست، پس حضرت فرمودند كه اى‌