لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٤٨ - خطبة المؤلف

شب از ايشان فوت شده، و اگر مى‌گذاشتم كه به عبادت برمى‌خواستند، هر آينه به عجب مبتلا مى‌شدند، و فريفته اعمال خود مى‌شدند، و به سبب آن هلاك مى‌شدند به آن كه از خود راضى مى‌شدند، و گمانشان اين بود كه از همه عبادت كنندگان در گذشته‌اند، و از تقصير بيرون آمده‌اند، و در اين صورت از من دور افتاده بودند، و گمانشان اين بود كه بمن و رحمت من نزديك شده‌اند.

زنهار كه اعتماد نكنند عابدان بر اعمالى كه از جهة ثواب من مى‌كنند كه اگر مدّت عمر در عبادت و بندگى من باشند، با تعب بى‌شمار و مجاهدت بسيار، هر آينه آن چه شرط بندگى منست به جا نياورده‌اند در آن چه مى‌طلبند از كرامتهاى من، و نعيم جنات من، و مراتب عاليه كه از جهة ايشان مقرر ساخته‌ام، و عبادت ايشان باعث اين نعمتها نمى‌شود، بلكه مى‌بايد كه اعتماد ايشان بر رحمت غير متناهى من باشد، و فرح ايشان از فضل من باشد، و اطمينان قلوب ايشان بحسن ظن بر من باشد نه بر عملشان كه در اين صورت رحمت من ايشان را فرا مى‌گيرد، و رحمت من ايشان را مى‌رساند به رضاى من، و عفو من خلعت مغفرت بر ايشان مى‌پوشاند، به درستى كه منم خداوند رحمن و رحيم و من به رحمانيّت مسمايم.

(و اقرّ بذنبى إليك)

يعنى اقرار مى‌كنم به گناهان خود نزد تو كه خداوندى، و ذكر اقرار به گناهان بعد از ذكر توكل بنا بر تأسى و متابعت حضرت سيّد المرسلين و ائمه طاهرين است صلوات اللَّه عليهم كه در اكثر خطب فرموده‌اند، و چون خطب را مقدمه مطالب مى‌ساخته‌اند كه از جناب اقدس الهى لفظا يا معنى طلب مى‌نموده‌اند خيريت عاقبت آن مطلب را، مناسب است كه توكل بر خداوند نمايند تا هر چه خير باشد چنان كند، و اعتراف به گناهان نمايند كه ما قابليت استجابت دعا نداريم به سبب گناهان بسيارى كه از ما صادر شده است، قطع نظر از آن كه اقرار به گناهان سبب مغفرت و استجابت دعوات و برآمدن‌