لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٤٨٦ - كسى كه بي وضو نماز كرده باشد از روى فراموشى

گرفتند و گفتند كه برى شويد از دين آن حضرت، يا سب حضرت رسول اللَّه ٦ بكنيد و اگر نه شما را مى‌كشيم عمار تقيه كرد و خلاص شد، و پدر و مادرش تقيه نكردند و ايشان را به زجر عظيم شهيد كردند.

و مشهور آنست كه ساز و بر بدن ايشان مى‌كشيدند تا ايشان را ريز ريزه كردند، و چون خبر به حضرت ٦ رسيد فرمود كه علم عمار عمار را نجات داد و آنها سبقت كردند به بهشت، و عمار را فئه باغيه شهيد خواهند كرد در وقتى كه حق با عمار باشد، و صحابه مغموم بودند كه حيف عمار كه چنين كلمه بر زبان او جارى شد حق سبحانه و تعالى اين آيه فرستاد كه‌ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ‌[١] كه چون عمار مكره بود بر او باكى نيست و ايمان در دل او جا كرده است و حضرت فرمود كه ايمان در رگ و ريشه عمار به نحوى جا نكرده است كه به اين‌ها كافر شود و حق با عمار است هر كجا باشد و حق سبحانه و تعالى از جهت شفقت بر امت آن حضرت اين آيه را فرستاد كه:

إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً و به قرائتى تقيّة و خواهد آمد احاديث متواترة در تقيه.

پنجم: از اين امت موضوع است مؤاخذه بر آن چه ندانند و اگر چه ظاهر اين خبر عام است و ليكن مخصص شده است به احكامى چند كه جاهل در آن معذور نيست چون شريعت مقدسه آمده است و همگى عالميان مأمور بطلب علوم دينيه شده‌اند پس تقصير از مردمان باشد اما بسيار جاهست كه جاهل معذور است و خواهد آمد، مثل آن كه جاهل باشد به نجاست آب و وضو بسازد و نماز كند، يا با جامه نجس نماز كند اگر چه اعاده يا قضا واجب هست به تفصيلى كه گذشت و خواهد آمد اما عقوبت الهى نيست.

[١] آيه ١٠٦- سورة النحل.