إرشاد القلوب ت طباطبایی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ٩٩ - باب چهارم در ترك دنيا
سبب نجات و رستگارى آنها فراهم مىگردد. و بدان اى مرد كه اگر به آخرت دست يافتى و آن را به دست آوردى آنچه از دنيا از تو فوت شود و آنچه شدائد دنيا به تو برسد ضررى متوجّه تو نشده، و اگر از مقامات و درجات آخرت محروم شدى آنچه از منافع دنيا به تو برسد براى تو فايده نخواهد داشت.
و كتب عمر بن عبد العزيز الى الحسن البصرىّ عظنى. فكتب اليه انّ رأس ما يصلحك الزّهد في الدنيا و الزّهد باليقين و اليقين بالفكر و الفكر هو الاعتبار فاذا فكرت في الدّنيا لم تتّخذها اهلا ان تنفع نفسك بجميعها فكيف ببعضها و وجدت نفسك اهلا ان تكرمها بهوان الدنيا و اذكر قول اللَّه عزّ و جلّ: وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً[١]. فلقد عدل عليك من جعلك حسيبا على نفسك لقوله تعالى:
اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً[٢].
عمر بن عبد العزيز به حسن بصرى نوشت كه مرا موعظه كن! پس براى او نوشت كه: بزرگترين چيزى كه تو را اصلاح مىكند زهد در دنيا است. و زهد به وسيله يقين پيدا مىشود و يقين به سبب فكر حاصل مىگردد. و فكر عبارت است از عبرت گرفتن. پس زمانى كه در امور دنيا فكر كردى آن را شايسته نمىدانى اگر چه تمام آن در اختيار تو باشد و به نفع تو باشد چه رسد به اين كه بعضى از آن را مالك باشى. و مىدانى كه گرامى داشتن نفست به اين است كه دنيا را خوار و بىمقدار بدانى و به ياد بياور آيه كريمه
[١] سوره اسراء آيه ١٣.
[٢] سوره اسراء آيه ١٤.