. و قيل انّ ابليس قال و عزّتك لا ازال اغوى و ادعوا ابن آدم على المعصية ما دامت الرّوح في بدنه. فقال اللَّه تعالى: بعزّتى و جلالى لا امنعه التّوبة حتّى يعزب بروحه. و ما يقبض اللَّه عبدا الّا بعد ان يعلم انه لا يتوب لو ابقاه كما اخبر سبحانه عن جواب اهل النّار من قولهم: رَبَّنا أَخْرِجْنا نَعْمَلْ صالِحاً غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ[١] وَ لَوْ تَرى‌ إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقالُوا يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِآياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ بَلْ بَدا لَهُمْ ما كانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ‌[٢].

حضرت رسول خدا- ٦- در دعاى خود مى‌فرمود و به درگاه خداى متعال عرضه مى‌داشت: خدايا بيامرز براى من هر گناهى كه بر من هست! به درستى كه تو بسيار قبول‌كننده توبه هستى و به بندگان خود مهربانى.

و گفته شده كه: ابليس ملعون گفت قسم به عزت تو دست از گمراه كردن بر ندارم و فرزند آدم را به سوى گناه بخوانم تا روح در بدن اوست. پس خداى متعال جلّت عظمته فرمود: به عزت و جلال خودم بنده‌ام را از توبه منع نمى‌كنم تا روح از بدن او خارج شود.

و خدا هيچ بنده‌اى را قبض روح نمى‌فرمايد مگر بعد از آن كه بداند اگر او را باقى بدارد. توبه نمى‌كند، همچنان كه خداى متعال‌

[١] سوره فاطر، آيه ٣٧.

[٢] سوره انعام، آيه ٢٧- ٢٨.