إرشاد القلوب ت طباطبایی - دیلمی، حسن بن محمد - الصفحة ١٨٧ - باب يازدهم در توبه و شرايط آن
خداوند در آيه مزبور مىفرمايد: هر آينه از عذاب نزديك و كوچكتر كه عذاب دنيا باشد پيش از عذاب بزرگتر كه عذاب جهنّم باشد به آنها مىچشانيم شايد برگردند، مراد اين است كه آنان را به مصيبتهاى دنيا نه عذاب اكبر در مال و اهل و فرزند و خودشان مبتلا مىكنيم كه شايد از گناهان دست بردارند و رجوع به عبادت و بندگى حق تعالى نمايند. و مراد از عذاب اكبر عذاب جهنم است. و مراد از «لعلهم يرجعون» اين است كه شايد برگردند و ترك معصيت كنند و اين ممكن نيست مگر در دنيا.
و اوحى اللَّه الى داود: احذر ان آخذك على غرّة فتلقانى بغير حجّة، يريد التّوبة.
و خدا به داود ٧ وحى فرمود: بترس از اينكه تو را در حال غرور بگيرم و مرا بدون حجّت ملاقات كنى، كه مراد از حجّت توبه است.
و روى انّ الكلمات الّتي تلقاها آدَمُ مِنْ رَبِّهِ فتاب عليه قوله تعالى: رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ[١].
روايت شده: آن كلماتى كه آدم از پروردگار خود دريافت كرد پس به سبب گفتن آن خداى متعال توبه او را قبول كرد همين است كه در اين آيه كريمه از قول آدم و حوّا نقل مىفرمايد: كه اى خداى ما ظلم كرديم به خودمان و اگر تو نيامرزى ما را و به ما رحم نكنى هر آينه ما از زيانكاران خواهيم بود.
[١] سوره اعراف، آيه ٢٣.