فلسفه اخلاق
(١)
سخن مركز
٥ ص
(٢)
فصل يكم كليات(مفهوم، اهميت و تاريخچه فلسفه اخلاق)
١٣ ص
(٣)
درآمد
١٥ ص
(٤)
1 مفهومشناسى واژه اخلاق
١٦ ص
(٥)
تفاوت اخلاق و تربيت
١٧ ص
(٦)
2 علم اخلاق
١٨ ص
(٧)
3 انواع پژوهشهاى اخلاقى
١٨ ص
(٨)
3 - 1 پژوهش توصيفى(اخلاق توصيفى)
١٨ ص
(٩)
3 - 2 پژوهش هنجارى(اخلاق هنجارى)
٢٠ ص
(١٠)
3 - 3 فرا اخلاق
٢٢ ص
(١١)
4 تعريف و قلمرو فلسفه اخلاق
٢٤ ص
(١٢)
5 مسايل فلسفه اخلاق
٢٤ ص
(١٣)
اهميت و ضرورت فلسفه اخلاق
٢٥ ص
(١٤)
پيشينه فلسفه اخلاق
٢٧ ص
(١٥)
پرسش
٣٠ ص
(١٦)
پژوهش
٣٠ ص
(١٧)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٣٠ ص
(١٨)
فصل دوم واقعگرايى اخلاقى
٣١ ص
(١٩)
واقعگرايى در مفاهيم اخلاقى
٣٤ ص
(٢٠)
تعريف«مفهوم» و«مصداق»
٣٥ ص
(٢١)
اقسام مفاهيم
٣٦ ص
(٢٢)
مفاهيم اخلاقى
٣٩ ص
(٢٣)
ديدگاههاى مختلف در باره مفاهيم اخلاقى
٤١ ص
(٢٤)
جمعبندى
٤٧ ص
(٢٥)
واقعگرايى در گزارههاى اخلاقى
٤٨ ص
(٢٦)
پيامدهاى غير واقعگرايى در عرصه اخلاق
٤٨ ص
(٢٧)
پرسش
٥١ ص
(٢٨)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٥١ ص
(٢٩)
فصل سوم معيار ارزش اخلاقى
٥٣ ص
(٣٠)
1 ديدگاههاى نتيجهگرا
٥٦ ص
(٣١)
الف) لذت شخصى
٥٦ ص
(٣٢)
ب) سود عمومى
٦٣ ص
(٣٣)
2 نظريههاى وظيفهگروانه
٦٧ ص
(٣٤)
الف) اراده يا قانون الهى
٦٧ ص
(٣٥)
ب) مطابقت با قانون عقل
٧٠ ص
(٣٦)
3 ديدگاه صحيح در معيار ارزش
٧٦ ص
(٣٧)
حسن و قبح ذاتى و عقلى
٧٦ ص
(٣٨)
ملاك تشخيص كمال مطلوب
٧٧ ص
(٣٩)
حسن فعلى و فاعلى
٨٠ ص
(٤٠)
تأمين ساير ملاكها در پرتو قرب الهى
٨٣ ص
(٤١)
پرسش
٨٥ ص
(٤٢)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٨٥ ص
(٤٣)
فصل چهارم نسبيت و اطلاق در اخلاق
٨٧ ص
(٤٤)
1 تعيين موضوع اصلى بحث
٨٩ ص
(٤٥)
1 - 1 منظور از مطلقگرايى
٩٠ ص
(٤٦)
1 - 2 منظور از نسبىگرايى
٩٠ ص
(٤٧)
1 - 3 تعيين معناى مورد نظر
٩١ ص
(٤٨)
2 دفاع از مطلقگرايى
٩٢ ص
(٤٩)
3 نقد مطلقگرايى كانتى
٩٣ ص
(٥٠)
3 - 1 ارائه نكردن راه حل براى موارد تعارض وظايف
٩٤ ص
(٥١)
3 - 2 مخالفت با عقل و فطرت انسانى
٩٤ ص
(٥٢)
4 ادله نسبىگرايان
٩٥ ص
(٥٣)
4 - 1 استدلال از راه وجود اختلافات اخلاقى(نسبىگرايى توصيفى)
٩٥ ص
(٥٤)
الف) فراگير نبودن اختلافات اخلاقى
٩٦ ص
(٥٥)
ب) بنيادى نبودن اختلافات اخلاقى
٩٧ ص
(٥٦)
ج) منافات نداشتن با مطلقگرايى مورد نظر
٩٨ ص
(٥٧)
د) نبود ارتباط ميان وجود اختلافات اخلاقى و نسبىبودن اخلاق
٩٨ ص
(٥٨)
4 - 2 استدلال از راه انشايى دانستن احكام اخلاقى
١٠٠ ص
(٥٩)
انواع نسبيت اخلاقى
١٠٠ ص
(٦٠)
1 نسبيت توصيفى
١٠٠ ص
(٦١)
2 نسبيت هنجارى
١٠١ ص
(٦٢)
3 نسبيت فرااخلاقى
١٠١ ص
(٦٣)
5 پيامدهاى پذيرش نسبيتگرايى
١٠٢ ص
(٦٤)
پرسش
١٠٤ ص
(٦٥)
منابعى براى مطالعه بيشتر
١٠٤ ص
(٦٦)
فصل پنجم مسئوليت اخلاقى
١٠٥ ص
(٦٧)
اهداف
١٠٥ ص
(٦٨)
اهميت مبحث مسئوليت
١٠٨ ص
(٦٩)
معناى مسئوليت
١١٠ ص
(٧٠)
انواع مسئوليت
١١٢ ص
(٧١)
تعريف مسئوليت اخلاقى
١١٤ ص
(٧٢)
شرايط مسئوليت اخلاقى
١١٩ ص
(٧٣)
الف) آگاهى(علم) يا امكان تحصيل آن
١٢٠ ص
(٧٤)
ب) قدرت يا امكان تحصيل آن
١٢٠ ص
(٧٥)
ج) آزادى اختيار
١٢١ ص
(٧٦)
معانى و كاربردهاى اختيار
١٢٢ ص
(٧٧)
يك اختيار به معناى نبود اكراه
١٢٢ ص
(٧٨)
دو اختيار به معناى نبود اضطرار
١٢٣ ص
(٧٩)
سه اختيار به معناى قصد و تعمد
١٢٥ ص
(٨٠)
شبهات پيرامون اختيار انسان
١٢٥ ص
(٨١)
1 جبر فلسفى
١٢٦ ص
(٨٢)
2 جبر اجتماعى
١٢٦ ص
(٨٣)
3 جبر زيستى
١٢٨ ص
(٨٤)
4 جبر كلامى
١٢٩ ص
(٨٥)
قلمرو مسئوليت اخلاقى
١٣٠ ص
(٨٦)
1 مسئوليت در برابر خدا
١٣٢ ص
(٨٧)
2 در برابر خود
١٣٢ ص
(٨٨)
3 در برابر ديگران
١٣٢ ص
(٨٩)
4 در برابر ساير موجودات
١٣٣ ص
(٩٠)
مراتب مسئوليت اخلاقى
١٣٤ ص
(٩١)
عوامل موثر در مسئوليت اخلاقى
١٣٥ ص
(٩٢)
الف) مقدار اختيار و قدرت انسان
١٣٥ ص
(٩٣)
ب) ميزان آگاهى انسان
١٣٦ ص
(٩٤)
ج) نتيجه عمل(به لحاظ كمى و كيفى)
١٣٦ ص
(٩٥)
عوامل تعيين كننده مراتب مسئوليت اخلاقى در آيات و روايات
١٣٩ ص
(٩٦)
1 تكرار عمل ناپسند و اصرار بر آن
١٣٩ ص
(٩٧)
2 كوچك پنداشتن عمل ناپسند
١٤٠ ص
(٩٨)
3 آشكارا بدى كردن(گناه علنى)
١٤٠ ص
(٩٩)
4 خشنودى از گناه
١٤٠ ص
(١٠٠)
5 انجام زشتى و تظاهر به نيكى
١٤١ ص
(١٠١)
6 مسئوليت پذيرى
١٤٢ ص
(١٠٢)
پرسش
١٤٥ ص
(١٠٣)
براى پژوهش بيشتر
١٤٥ ص
(١٠٤)
منابعى براى مطالعه بيشتر
١٤٦ ص
(١٠٥)
فصل ششم دين و اخلاق
١٤٧ ص
(١٠٦)
بيان ديدگاهها
١٥٠ ص
(١٠٧)
1 ديدگاه تباين
١٥٠ ص
(١٠٨)
يك نادرستى مسيحيت يا دين
١٥٣ ص
(١٠٩)
دو قلمرو دين
١٥٤ ص
(١١٠)
سه رابطه عقل و ايمان
١٥٥ ص
(١١١)
2 ديدگاه اتحاد(نظريه امر الهى)
١٥٦ ص
(١١٢)
مدعاى مدافعان نظريه امر الهى
١٥٨ ص
(١١٣)
بررسى ادله نظريه امر الهى
١٥٩ ص
(١١٤)
يك «مالك مطلق» بودن خداوند
١٥٩ ص
(١١٥)
نقد و بررسى
١٥٩ ص
(١١٦)
دو قبيح نبودن تكليف به«مالايطاق»
١٦١ ص
(١١٧)
نقد
١٦١ ص
(١١٨)
سه فعل فاعل مضطر قبيح نيست
١٦٣ ص
(١١٩)
نقد
١٦٣ ص
(١٢٠)
چهار اثبات نظريه امرالهى از راه نسخ شرايع
١٦٤ ص
(١٢١)
نقد
١٦٥ ص
(١٢٢)
3 ديدگاه مورد قبول
١٦٦ ص
(١٢٣)
4 نيازمندىهاى دين به اخلاق
١٦٨ ص
(١٢٤)
1 - 4 اخلاق و خداشناسى
١٦٨ ص
(١٢٥)
2 - 4 اخلاق و خداپرستى
١٦٩ ص
(١٢٦)
3 - 4 اخلاق و هدف دين
١٧٠ ص
(١٢٧)
4 - 4 اخلاق و تبليغ دين
١٧٠ ص
(١٢٨)
5 وابستگى هاى اخلاق به دين
١٧١ ص
(١٢٩)
1 - 5 تعريف مفاهيم اخلاقى
١٧١ ص
(١٣٠)
2 - 5 تعيين مصداق ارزشهاى اخلاقى
١٧٢ ص
(١٣١)
3 - 5 تعيين هدف ارزشهاى اخلاقى
١٧٣ ص
(١٣٢)
4 - 5 ضمانت اجرايى ارزشهاى اخلاقى
١٧٣ ص
(١٣٣)
پرسش
١٧٥ ص
(١٣٤)
منابعى براى مطالعه بيشتر
١٧٥ ص
(١٣٥)
كتابنامه فارسى، عربى، انگليسى
١٧٧ ص
(١٣٦)
فارسى
١٧٩ ص
(١٣٧)
عربى
١٨٥ ص
(١٣٨)
انگليسى
١٨٩ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص

فلسفه اخلاق - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٦٠ - الف) لذت شخصى

ارزش‌تر از لذت‌هاى جسمانى مى‌داند معيارى غير از لذت را در تعيين ارزش اخلاقى عمل پذيرفته است و در نتيجه از نظر وى لذت ارزش ذاتى ندارد و نمى‌تواند به تنهايى ملاك و معيار ارزش‌گذارى اعمال به حساب آيد.

٢. نقدها ديگر از بر لذت‌گروان، چگونگى سنجش لذت‌ها و دردها است. البته برخى معيارهايى براى محاسبه و مقايسه لذت و رنج كارها ارائه كرده‌اند؛[١] اما همچنان نمى‌توان به آسانى مجموع لذت و رنج امور مختلف را تعيين كرد.[٢] همان‌گونه كه يادآور شديم لذت‌ها و رنج‌ها انواع مختلفى دارند كه به تجارب شخصى افراد نيز محدود نمى‌شوند و مقايسه و سنجش آنها، به لحاظ علمى و عملى ناممكن است و نمى‌توان نتايج لذت‌بخش يا رنج‌آور اعمال را قاطعانه پيشگويى كرد. علاوه بر آن ممكن است لذت‌ها و رنج‌هايى شديدترو بادوام‌تر از آنچه تاكنون مشاهده نموده‌ايم، وجود داشته باشد. بى‌توجهى به اين مسئله موجب شده است كه بسيارى با دنبال كردن لذت‌هاى سطحى موجبات بدبختى خود را فراهم آورند.

بنابراين با تجربه شخصى و نوعىِ لذت‌ها نمى‌توان به محاسبه ارزش اخلاقى كارها پرداخت.

٣. اشكال اساسى ديگر اين ديدگاه، پايه‌ريزى آن بر يك نظام مادى گرايانه است. اين گروه عموماً لذت را در لذت‌هاى اين جهانى خلاصه نموده‌اند؛ امّا اگر كسى به خداوند و زندگى پس از مرگ معتقد باشد، بسيارى از لذت‌ها و رنج‌ها براى او پديد مى‌آيد كه بايد به آنها نيز توجه كند.

پس تنها دست‌يافتن به لذت‌هاى دنيوى نمى‌تواند ملاك و معيار ارزش اخلاقى باشد.


[١] - مهم‌ترين معيار از جرمى بنتام مطرح شده است. وى هفت ويژگى را براى لذت مطلوب مطرح مى‌كند كه عبارت‌اند از: ١. شدت ٢. مدّت ٣. قطعيت ٤. دورى و نزديكى( نقد و نسيه) ٥. بارورى( لذت‌سازبودن) ٦. خلوص( در لذت) ٧. دامنه شمول. براى مطالعه بيشتر، بنگريد به: فردريك كاپلستون، تاريخ فلسفه، ج ٨، از بنتام تاراسل، ترجمه بهاءالدين خرمشاهى، ص ٢٧

[٢] - بنگريد به: لارنس، بكر، مجموعه مقالات فلسفه اخلاق( برگرفته از دايرةالمعارف لارنس بكر)، گروهى از مترجمان، ص ٢١- ٢٨