فلسفه اخلاق - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٤١ - ٥ انجام زشتى و تظاهر به نيكى

شايد بتوان گفت كه نيك‌انگارى پليدى‌ها و خرسندى از آنها، به اين دليل كه گناهكار را از توبه دور مى‌سازد، باعث تشديد مسئوليت اخلاقى است.

٥. انجام زشتى و تظاهر به نيكى‌

اميرمؤمنان على ٧ در هشدارى به يكى از اصحاب خود مى‌فرمايد:

برحذر باش از اينكه خود را در نظر مردم آراسته جلوه دهى وبا گناه در محضر خدا حاضر شوى، كه خداوند در روزى كه او را ديدار مى‌كنى، رسوايت مى‌كند.[١]

بررسى كنيد

آيا انسان مى‌تواند مسئوليت اخلاقى را از خود سلب نموده، به ديگرى واگذار نمايد؟ آيا با فراهم نمودن مقدمات سلب مسئوليت، مسئوليت اخلاقى از انسان سلب مى‌شود؟

در قرن نوزدهم، اشراف زاده‌اى روسى، به نام ديريك پارفت،[٢] كه يك سوسياليست بود، در دوران جوانى تصميم مى‌گيرد بخش بزرگى از ارث خود را بين فقرا تقسيم كند. اما او فكر مى‌كند كه اين نگرش وى ممكن است در زمان بزرگسالى، بيش از حدّ غيرمعقول جلوه كرده، زمانى كه ارث واقعاً مال او شد، به اين نتيجه برسد كه چنين انديشه‌اى صحيح نيست.

بنابراين از همسرش مى‌خواهد كه حتّى اگر او در آينده بگويد كه نظرش تغيير كرده، تصميم فعلى‌او (تقسيم زمين) را اجرا كند.

اشراف‌زاده جوان انتظار ندارد كه در آينده بى‌عقل يا ديوانه شود و قضاوت او از بين برود. او فقط معتقد است كه ممكن است در آينده متفاوت از حال، فكر كند. ازاين‌رو نوعى از مسئوليت را كه مردم مى‌توانند انجام دهند، از خود سلب مى‌كند.

به نظر شما اين شاهزاده جوان، حق چنين كارى را داشته است؟ آيا او با اين كار در آينده‌

[١] - اياك ان تتزين للناس و تبارز اللَّه بالمعاصى، فيفضحك اللَّه يوم تلقاه.( صدوق، الامالى، ص ٢٧٨، ح ٣٠٨.)

[٢] -١ .DerekParfit