فلسفه اخلاق - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٤٤ - ٦ مسئوليت پذيرى

انسان اگر بخواهد به رفتار اخلاقى ميل پيدا كرده، به آن پايبند باشد، به لحاظ فلسفى، تحقق چند چيزلازم است:

١. حكم اخلاقى و خوب‌بودن نتايج آن را بشناسد.

٢. نتايج فعل اخلاقى را تجزيه و تحليل نموده، تاثير آن را بر سعادت خويش تصديق نمايد.

٣. با تصديقِ فايده عمل، ميل و شوق انجام آن در او پديد آمده، انجام آن را اراده كند و آن را انجام دهد.

بررسى كنيد

انسان گاهى اوقات برخلاف ميل خود، به كارى مى‌پردازد يا به انجام آن رضايت مى‌دهد، مثلًا اگر دچار بيمارى كشنده‌اى شود با وجود ميل باطنى خود، راضى مى‌شود كه پزشك پاى او را قطع كند يا ....

آيا مواردى نظير اين مثال با تحليل ارائه شده در مورد رفتار انسان سازگار است؟

اگر ميل به رفتار اخلاقى در انسان نهادينه شود، مسئوليت پذيرى انسان نيز به حالت ثبات خواهد رسيد. مسئوليت پذيرى انسان ممكن است همانند ساير احساسات او، به موجب عواملى تضعيف يا تقويت گردد. از نگاه دينى، ايمان و عمل صالح موجب تقويت مسئوليت پذيرى انسان و مايه سعادت او مى‌گردد.