فلسفه اخلاق - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٧ - تفاوت اخلاق و تربيت

هنجارى يك فرد يا گروه، همچون اخلاق عملى پيامبر اكرم ٦، سقراط، اخلاق عملى ورزشكاران. گاهى هم اخلاق به معناى نهاد اخلاقى زندگى به‌كار مى‌رود. در اين كاربرد اخلاق معنايى هم عرض هنر، علم و حقوق خواهد داشت.[١]

تفاوت اخلاق و تربيت‌

ميان اخلاق و تربيت، تفاوت است. اخلاق امرى مقدس و ويژه حوزه افعال اختيارى انسان‌ها است و از اين رو، معناى آن خاص است؛ برخلاف تربيت كه معناى عامى دارد و شامل حيوانات نيز مى‌شود. شهيد مطهرى در بيان تفاوت تربيت و اخلاق مى‌گويد: «تربيت، مفهوم پرورش و ساختن را مى‌رساند و بس. از نظر تربيت فرق نمى‌كند كه تربيت چگونه و براى چه هدفى باشد؛ يعنى در مفهوم تربيت، قداست .... [نهفته‌نيست‌] كه بگوييم تربيت يعنى كسى را آن طور پرورش بدهند كه يك خصايص مافوق حيوانى پيدا كند. اما در مفهوم اخلاق قداستى نهاده شده است ... [به همين سبب‌] كلمه اخلاق را در مورد حيوان يا گياه به كار نمى‌برند؛ اخلاق اختصاص به انسان دارد .... [بنابراين‌] اگر بخواهيم با اصطلاح صحبت كنيم، بايد بگوييم فن اخلاق و فن تربيت يكى نيست ... فن تربيت وقتى گفته مى‌شودكه منظور مطلق پرورش باشد.»[٢]

[١] - ويليام كى، فرانكنا، فلسفه اخلاق، ترجمه هادى صادقى، ص ٢٩- ٢٨

[٢] - مرتضى مطهرى، تعليم و تربيت در اسلام، ص ٥٩