فلسفه اخلاق - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٨٣ - تأمين ساير ملاكها در پرتو قرب الهى

تأمين ساير ملاك‌ها در پرتو قرب الهى‌

تيم كه قرب به خدا ملاك ارزش اخلاقى اعمال است و براى رسيدن به مقام قرب الهى، هم خود فعل و آثار دنيوى و اخروى آن اثرگذار است و هم انگيزه فاعل در انجام عمل اخلاقى. در پرتو اين ديدگاه ملاك لذت‌گرايان شخصى و سودگرايان عمومى نيز تأمين مى‌گردد. رسيدن به مقام قرب الهى با كسب لذت‌هاى دنيوى منافاتى ندارد. قرآن كريم دراين باره مى‌فرمايد:

[اى پيامبر] بگو: زيورهايى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده است و نيز روزى‌هاى پاكيزه را چه كسى حرام گردانيده؟ بگو اين نعمت‌ها در زندگى دنيا براى كسانى است كه ايمان آورده‌اند [و كفار نيز از آن بهره‌مندند] در حالى كه در روز قيامت، خاص مؤمنان خواهد بود.[١]

در اين نظريه علاوه بر پذيرش برخوردارى از نعمت‌ها و لذت‌هاى دنيوى، لذت‌ها و نعمت‌هاى برتر و پايدارترى نيز مطرح گرديده است. لذت‌هاى اخروى كه جاودانه‌اند و با هيچ رنجى آميخته نيستند و گستردگى وصف‌ناپذير دارند، در پرتو قرب الهى به دست مى‌آيند.

قرآن كريم به برخى از ويژگى‌هاى اين نوع لذت‌ها اشاره نموده است:

فِيها ما تَشْتَهِيهِ اْلأَنْفُسُ وَ تَلَذُّ اْلأَعْيُنُ؛[٢] در آن بهشت آنچه انسان‌ها بخواهند و آرزو كنند و آنچه چشم‌ها از آن لذت برند، وجود دارد.

بنابراين در جهان آخرت علاوه بر نعمت‌هاى مشابه دنيوى، نعمت‌هاى ديگرى وجود دارد كه فراتر و متعالى‌تر از نعمت‌ها و لذت‌هاى دنيوى است. قرآن كريم پس از ذكر برخى نعمت‌هاى مشابه دنيوى مى‌فرمايد:

وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛[٣] و خشنودى خداوند از همه برتر و بزرگ‌تر

[١] - اعراف( ٧): ٣٢

[٢] - زخرف( ٤٣): ٧١

[٣] - توبه( ٩): ٧٢