چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٤٤ - ٤٥ السنة دورها و مكانتها فى الفكرالاسلامى قراءة تاريخية فى التراث الشيعى
- كه يكى از شاخههاى علم بديع است- انواع جناس را بازگو نموده است. بحث از جناس در خطبهها و نامهها و حكمتهاى نهج البلاغه نيز پاياندهنده اين فصل است.
٤٤. السجع فى «نهج البلاغة»
، كورش معافى، دانشگاه آزاد اسلامى قم، استاد راهنما:
دكتر محمّد على آذرشب، استاد مشاور: دكتر فيروز حريرچى، ١٣٧٤، ١٣٣ ص.
از آرايههاى لفظى در نهج البلاغه، سجع است كه در اين رساله، به آن پرداخته شده است.
نگارنده، با اين رويكرد به سراغ كتابهايى در زمينه تاريخ ادبيات عربى، مثل تاريخ الأدب العربى و الجامع فى تاريخ الأدب العربى و ادباء العرب و بعضى كتابهاى ديگر ادبى مثل «الأغانى» و «العقد الفريد» رفته و به دليل فراگيرى خطبهها در نهج البلاغه نسبت به دو قسمت ديگر آن، درصدد برآمده پيرامون سجع در خطبههاى نهج البلاغه به جستجو و بررسى بپردازد.
در مرحله اوّل، به بحث از تاريخچه خطبه و كيفيت پيدايش آن، از زمان جاهليت تا اسلام پرداخته است. سپس، به توضيح واژه «سجع» و كاربرد آن در ادبيات اقدام نموده، و در اين باره از كتابهاى بلاغى مانند جواهر البلاغه و البلاغة الواضحة و كتابهايى از اين دست كمك گرفته است. در ديگر بخش اين رساله به بررسى شخصيت بى نظير امير مؤمنان پرداخته و ضمن توضيحى در زمينه نشانههاى بارز شخصيتى آن امام همام، به توضيح و تبيين ادبيات بلند ايشان در سخنان و گفتارهايشان پرداخته است. در اين زمينه نيز مراجعاتى به كتابهاى الغدير، شرح ابن ابى الحديد، خصال، امالى صدوق داشته است.
در آخر هم انواع سجع در نهج البلاغه را با ذكر نمونههايى از خطبههاى آن حضرت توضيح داده است.
٤٥. السنّة دورها و مكانتها فى الفكرالاسلامى قراءة تاريخية فى التراث الشيعى
، حيدر حبّ اللَّه، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين قم، استاد راهنما: حجة الاسلام مهدى مهريزى، استاد مشاور: حجة الاسلام احمد عابدى، ١٣٨٣، عربى، ٤٩١ ص.
هدف، نگارنده، در اين پژوهش اثبات درستى اين فرضيه است كه شيعه، به سنّتِ ظنى عمل نكرده، گرچه به اصل حجيت سنّتِ واقعى، باور دارد كه از جمله آن، اصل حجيت