، رقيه صادقى نيرى، دكترى علوم قرآن و حديث، دانشكده علوم انسانى دانشگاه تربيت مدرس، استاد راهنما: دكتر سيّد محمّد باقر حجتى، اساتيد مشاور: دكتر محمّد على مهدوى‌راد و دكتر نهله غروى نايينى، ١٣٨٠، ٢٤١ ص.

در اين پژوهش، نگارنده به چند پرسش پاسخ مى‌دهد: آيا شيخ طوسى در تدوين حديث، نسبت به پيشينيان روش جديدى داشته است؟ آيا در اين روش، تحت تأثير مكتب‌هاى عامه وفضاى فكرى وكلامى بغداد قرار گرفته است؟ آيا روش وى به عنوان يك متد، مد نظر شيعه قرار گرفته است؟

در اين جهت، نگارنده نوشتار خود را در يك مقدمه و سه فصل تنظيم كرده است:

فصل اوّل را، اجمالًا، به بيان سير تدوين حديث از زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله تا زمان تدوين كتب اربعه اختصاص داده است.

در فصل دوم، زندگانى شيخ طوسى را مطرح كرده، كه اوضاع فكرى، فرهنگى و سياسى بغداد در عصر شيخ، تاريخچه سلفيان تندرو، برهه ورود آل بويه به بغداد، موقعيت دانشمندانى چون كلينى، ابن قولويه، صدوق، مفيد، شريف رضى، شريف مرتضى، شيخ طوسى و بسيارى از شيوخ مذاهب اسلامى، بررسى جايگاه دارالعلم‌ها و كتاب‌خانه‌ها، شكوفايى علمى و فرهنگى در سراسر بغداد، و بررسى حوادثى از اين قبيل تا قرن پنجم هجرى را به تصوير مى‌كشد.

زندگانى شيخ طوسى، معرفى اساتيد شيخ طوسى، آثار و تأليفات شيخ، كتب حديثى شيخ طوسى از قبيل تهذيب، استبصار و امالى، و روش شيخ در اين كتاب‌ها و همچنين شروح و حواشى‌اى كه بر آنها نوشته شده‌است، طرق جمع ميان احاديث مختلف و متعارض از نگاه شيخ طوسى، وجوه فساد خبر از ديدگاه شيخ طوسى واخبار ضعيف، موضوع، موقوف، مضمر، مضطرب، غريب، مرسل و منقطع، شاذ و اخبار راويان فرقه‌ها و مذاهب مخالف، و اخبار غلات و متهمان به غلو را در آخرين فصل توضيح داده، و در پايان، احاديثى را كه ترك عمل به ظاهر آن، اجماعى يا مخالف اصول است بيان كرده است.

٢٩٠. روش‌هاى تشويق و تنبيه در قرآن و سنّت و اثرات مثبت آن دو

، محمّد ستارى‌پور، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين، استاد راهنما: