چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ١٨٧ - ٢١٩ تفكرات اجتماعى(ديدگاه هاى جامعه شناختى) على عليه السلام در«نهج البلاغه»

متصوفه، تفاسير فقها، تفاسير محدّثان و اخباريان، تفاسير علمى و تفاسير ادبى، را نيز بررسى نموده است.

فصل دوم، در باره تاريخ پيدايش و تطور تفسير اثرى قرآن كريم است. در اين فصل، نگارنده نخست مصادر و منابع تفسير در عصر صحابه را كه عبارت است از قرآن كريم، وجود مقدس پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، اهل كتاب از يهود و نصارى، اجتهاد و قوه استنباط، بيان كرده و سپس، در باره ارزش تفسير صحابه، موقعيت تفسير در عصر تابعين، مكاتب تفسيرى عصر تابعين در مكه و مدينه و عراق، مصادر تفسير در عصر تابعين، و مفسّران مشهور در اين عصر را توضيح داده است.

در فصل سوم، در باره تفسير اثرى شيعه و تطور آن بحث مى‌كند، و با عناوينى چون تفسير اثرى شيعه و رد مخالفان، جايگاه كتاب و سنّت، تعارض كتاب و سنّت، به شمارش برخى از تفاسير مهم شيعه در ادوار مختلف مى‌پردازد.

در فصل چهارم، به ويژگى‌هاى تفسير اثرى شيعه پرداخته و مهم‌ترين ويژگى اين تفسير را اعلميت و اهليت معصومان عليهم السلام در درك و فهم قرآن مى‌داند.

در فصل پنجم، به بررسى آسيب‌شناسى تفسير اثرىِ شيعه پرداخته و ورود احاديث مجعول در احاديث شيعه را از مهم‌ترين عوامل آسيب‌پذيرى تفسير اثرى شيعه مى‌داند.

و سرانجام، در فصل ششم، معرفى اجمالىِ از اهم تفاسير اثرى را نقل كرده و اقوال بزرگان را در اين زمينه توضيح داده است.

٢١٩. تفكرات اجتماعى (ديدگاه‌هاى جامعه‌شناختى) على عليه السلام در «نهج البلاغه»

، ولى‌اللَّه برزگر، كارشناسى ارشد پيوسته معارف اسلامى و تبليغ، دانشگاه امام صادق عليه السلام، استاد راهنما: دكتر محمّد جواد يوسفيان، استاد مشاور: دكتر سيّد محمّد باقر حجتى، ١٣٦٩، ٥٧٧ ص.

بررسى انديشه‌ها و نظريات متفكران علوم اجتماعى، بالاخص جامعه‌شناسان و فيلسوفان اجتماعى، و مقايسه آن با آراى اجتماعى و جامعه‌شناختى حضرت على عليه السلام در نهج البلاغه و همچنين بررسى انديشه‌هاى امام عليه السلام در موضوعات مورد نظر، در ساير كتاب‌ها نظير نهج السعادة فى مستدرك نهج البلاغه، غررالحكم و دررالكلم و ساير منابع در اين زمينه، جهت دفع اشكالات احتمالى، موضوع مورد بحث نگارنده در اين پايان‌نامه است.