چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ١٦٩ - ١٩٩ تحليل و بررسى روش ابن جوزى در نقد حديث

فصل سوم، همان مباحث فصل دوم را از ديدگاه عارفان بررسى مى‌كند.

در آخر، يك ضميمه آورده كه فهرستى تحقيقى از اسما و صفاتى است كه در صحيفه سجاديه به كار رفته است.

١٩٩. تحليل و بررسى روش ابن جوزى در نقد حديث‌

، سعيد فخارى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين قم، استاد راهنما: حجة الاسلام والمسلمين احمد عابدى، استاد مشاور: حجة الاسلام والمسلمين محمّد على مهدوى‌راد، ١٣٧٨، ١٤٦ ص.

اصلى‌ترين موضوع در اين پايان‌نامه، پرداختن به مناقشات سندى ابن جوزى و تبيين و توضيح روش وى در نقد حديث است، و اين مهم مقدور نيست، مگر با تحقيقى جامع پيرامون شناخت اصول مناقشات سندى، و اين‌كه پى ببريم اساس ابن جوزى در جرح و قدح روات چيست؟ چه اصولى بايد در مناقشات سندى رعايت شود؟ آيا ابن جوزى، پايبندى به اصول جرح و قدح راويان داشته است؟ و علاوه بر اينها، مناقشات سندى تا كجا داراى ارزش بوده، حدّ و مرز مناقشات سندى چيست؟

محور بحث نگارنده، كتاب الموضوعات، در باره احاديث جعلى است. گرچه پيش از آن، كتاب‌هاى ديگر به همين منظور تأليف شده بود، اين كتاب جاى خود را در ميان ساير كتب باز نمود و بعدها، هر پژوهشگرى كه در اين زمينه اقدام به تحقيق و كاوش نمود، خود را بى‌نياز از چنين كتابى نيافت.

نگارنده، پايان‌نامه خود را در يك مقدمه و سه بخش ذيل تدوين نموده است:

در بخش اوّل، روش ابن جوزى در نقد حديث را با توجّه به كتاب الموضوعات آورده، و نظر همگان را به تمام اهتمام ابن جوزى به جرح و قدح راوى معطوف نموده و اين كه ابن جوزى، با تضعيف سند، متن حديث را از اعتبار ساقط كرده است. همچنين در اين بخش، پيروى ابن جوزى از جوزقانى و نتيجه آن را يادآور شده است.

در بخش دوم، به طور كلّى، علامت‌هاى جعل حديث را بررسى نموده، تا سهم ابن جوزى در استفاده از هر يك از آنها معلوم شود، و نيز با تحقيقى پيرامون اصول جرح و تعديل، اشتباهات ابن جوزى را در زمينه نقد حديث برشمرده است.

در بخش سوم، نگارنده به دفاع از برخى احاديث پرداخته است كه ابن جوزى، بدون شاهد و دليل، تنها به اتهام راوى آنها را تا مرتبه جعلى بودن تنزل داده است.