فصل پنجم، در باره آثار ذكر در زندگى انسان است، اين فصل، دو بخش دارد كه نويسنده، در آنها، با استناد به آيات قرآن، آثار و بركات ذكر خدا و عواقب و آفات غفلت از ياد خدا را بررسى كرده است.

فصل ششم، نگاهى به برداشت مسلمانان عصر حاضر از ذكر و ذاكران است. اين فصل از پايان‌نامه با استفاده از پرسش‌نامه و انجام مصاحبه و بررسى و تحليل پرسش‌نامه‌ها تدوين شده و با استفاده از نمودار، نتايج به دست آمده را منعكس نموده است.

١٣٢. بررسى مفهوم غفلت از ديدگاه قرآن و حديث‌

، زيبا جهازى بغدادآبادى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشگاه آزاد اسلامى كرج، استاد راهنما: دكتر محمّد على لسانى‌فشاركى، استاد مشاور: دكتر محمّد حسن برهانى‌فر، ١٣٨٠، ٢٩٢ ص.

در اين رساله، نگارنده با بهره‌گيرى از آيات قرآن و تفاسير و روايات و كتب اخلاقى، كه بيانگر غفلت و غافلان هستند، به بررسى ابعاد مختلف اين موضوع پرداخته است.

وى، تحقيق خود را در پنج بخش، با فصول متعدد بررسى نموده است:

در بخش اوّل، به بررسى كلّى در باره غفلت پرداخته، كه شامل سه فصل است: در فصل اوّل، تعريف لغوى و اصطلاحى «غفلت» را ذكر نموده، و در فصل دوم، به بيان مفهوم آن در قرآن كريم پرداخته، كه حاوى شرح جدول آيات غفلت و مشتقات آن است، و در فصل سوم، زمينه بيان غفلت در احاديث را مورد توجّه قرارداده است.

در بخش دوم، با عنوان «ماهيت و مراتب و انواع غفلت»، هر كدام از اين عناوين را در فصلى جداگانه بررسى كرده است. غفلت در اصطلاح علم اخلاق و عرفان و تشابه و تفاوت آن با نسيان، و انواع غفلت- كه شامل غفلت از خدا، قرآن، معاد، نفس، فرصت‌ها و دشمن است- از بحث‌هاى اين بخش است.

بخش سوم، در باره زمينه‌هاى غفلت، مشتمل بر سه فصل است:

در فصل اوّل، زمينه‌هاى درونى و عقيدتى آن، كه عبارت‌اند از: ادعاى دانايى بيشتر از خداوند و اميد نداشتن به لقاى او، توجّه به دنيا در عين بى‌ارزش بودن آن، و ساعات غفلت و نقش عادت در ايجاد آن را بيان كرده است.

در فصل دوم، به زمينه‌هاى بيرونى و اخلاقى و اجتماعى غفلت پرداخته، كه مهم‌ترينِ‌