محسن صمدانيان، دكترى علوم قرآن و حديث، دانشكده الهيات و معارف اسلامى دانشگاه تهران، استاد راهنما: على اكبر غفارى، اساتيد مشاور: دكتر سيّد محمّد باقر حجتى و دكتر سيّد كمال موسوى، ١٣٨٢، ٢٥٣ ص.

تصحيح و تحقيق كتاب المختصر النافع فى علم الدراية، اثر سيّد عبد اللَّه شبّر، در اين پايان‌نامه صورت گرفته است. قبل از تصحيح كتاب، مقدمه‌اى را در سه بخش ارائه مى‌دهد، كه در بخشى از آن نگاهى به حديث و علوم آن دارد.

حديث در قرآن، حديث در سنّت، جايگاه حديث، شكل‌گيرى و نشر حديث، علوم حديث و تفاوت‌هاى آنها، و تأليفات شيعيان در علم درايه، از مطالب بخش اوّل است.

در بخش دوم، به معرفى مرحوم شبّر و آثار حديثى او پرداخته است. كتاب‌هاى حديثى كه از مرحوم شبّر معرفى مى‌كند عبارت‌اند از: جامع المعارف و الاحكام، ادعيه و زيارات، شرح نهج البلاغه، مشكل الحديث، دراية الحديث.

در بخش سوم، به اقدامات انجام شده در كتاب پرداخته، و ضمن معرفى نسخه‌هاى خطى آن، روش تصحيح كتاب را به اين شرح بيان مى‌كند: اصلاح اغلاط، يكسان‌سازى، حذف علائم اختصارى نامأنوس، درج علائم نگارشى، پاراگراف‌بندى، معنى كردن واژه‌ها معرفى اشخاص، شرح اصطلاحات، معرفى كتاب‌ها و منابع، تطبيق با مصادر.

در پايان نيز نگاهى به برخى ديدگاه‌هاى حديث‌شناختى مرحوم شبّر دارد؛ ديدگاه وى در علم درايه، علم رجال، معيار صحّت احاديث، صحّت روايات كتب اربعه، ديدگاه اخبارى‌ها، و اساس اختلاف در روايات اماميه.

٢٦٤. در جستجوى كتاب على عليه السلام‌

، سيّد على سجادى‌زاده، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشگاه علوم اسلامى رضوى، استاد راهنما: حجة الاسلام كاظم مديرشانه‌چى، استاد مشاور: حجة الاسلام على اكبر الهى خراسانى، ١٣٧٩، ٢٧١ ص.

مقايسه احاديث رسيده به عنوان كتاب على عليه السلام با احاديث اهل سنّت، تأثير كامل احاديث كتاب بر غناى فقه شيعه، جستجوى همه موارد استشهاد فقيهان به آن، اثبات اين كه تمام احاديث مربوط به سنن النبى صلى الله عليه و آله و آنچه امامان از پدرانشان و از حضرت رسول صلى الله عليه و آله روايت كرده‌اند، يا عمده آن موارد، از نگاشته‌هاى على عليه السلام بوده است، موضوعاتى است كه نگارنده در پژوهش خود، در هشت فصل بدانها پرداخته است: