چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٢١٢ - ٢٥٠ حقوق متقابل مردم و حكومت از ديدگاه حضرت على عليه السلام
باطل، معيارهايى كه احاديث به دست مىدهند، به بحث در اين باره پرداخته است.
در فصل سوم، به بيان حق و باطل در جهان هستى پرداخته است، نخست، به استناد آيه ١٦٤ سوره بقره و آيه ١٩١ سوره آل عمران، به بررسى اساس نظام خلقت پرداخته و سپس، با توجّه به مطالب بخش قبل، به بررسى اين مطلب پرداخته كه آيا نظام هستى نظام أحسن است؟ و در اين باره، به بيان شبهاتى پرداخته و به آنها پاسخ داده است.
در فصل چهارم، حق و باطل را در مسير جامعه و تاريخ بررسى نموده، و انسان و رابطه او با حق و باطل را از ديدگاه جامعه شناسانه، از ديدگاه قرآن و گواهى تاريخ بررسى كرده است.
در فصل پنجم، به بحث احقاق حق و ازهاق باطل پرداخته، و علل وجوب پذيرش حق و سرپيچى از باطل را در چند علت خلاصه نموده و در پايان، اشارهاى نيز به آثار پذيرش حق و سرپيچى از باطل دارد. وى، سپس به عواقب سرپيچى از حق و متابعت از باطل پرداخته و اين عوامل را توضيح داده، و در پايان نيز موانع پذيرش حق را بر مىشمرد.
٢٥٠. حقوق متقابل مردم و حكومت از ديدگاه حضرت على عليه السلام
، محمود خاكباز، كارشناسى ارشد پيوسته معارف اسلامى و تبليغ، دانشگاه امام صادق عليه السلام، استاد راهنما: دكتر محمّد حسين مشايخ فريدنى، اساتيد مشاور: حجة الاسلام محمّد دشتى و حجة الاسلام محمّد على گرامى، ١٣٦٨، ١٦٩ ص.
نگارنده، كوشش كرده كه اصول كلّى حكومت و حقوق متقابل از ديدگاه نهج البلاغه را مطرح كرده، مورد ارزيابى قرار دهد. در يك مقايسه كوتاه براى روشن شدن حقوق متقابل، به مقايسه و بررسى انواع حكومت پرداخته و ويژگى حكومت اسلامى در نهج البلاغه را بيان كرده است.
اين پاياننامه داراى يك ديباچه و پنج فصل تشكيل شده است:
در ديباچه، «حكومت» را از ديدگاه لغت بررسى كرده و سپس، فلسفه به حكومت و ضرورت آن را توضيح داده است.
در فصل اوّل، ادله اثبات ضرورت حكومت اسلامى را از قبيل عقل، قرآن، سنّت و سيره پيامبر اكرم و نهج البلاغه بيان كرده و با كلام اميرمؤمنان عليه السلام، اثبات اينكه حكومت وسيلهاى است براى اجراى حق را بررسى نموده است.