چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٢١٦ - ٢٥٥ خداشناسى در«نهج البلاغه»

٢٥٤. خداشناسى در «صحيفه سجاديه»

، احسان استحقاقى، كارشناسى ارشد الهيات (گرايش فلسفه وكلام اسلامى)، دانشگاه امام صادق عليه السلام، استاد راهنما: دكتر حسين هوشنگى، استاد مشاور: آية اللَّه ابو القاسم خزعلى، ١٣٨٠، ١١٢ ص.

سعى نگارنده در اين رساله، بر اين بوده تا رويكرد امام سجاد عليه السلام در صحيفه سجاديه، خداشناسى را مورد بررسى قرار دهد. وى، رساله خود را با ترتيب منطقى تنظيم نموده است.

اين پايان‌نامه، علاوه بر قسمت كلّيات، مشتمل بر دو فصل ديگر است كه هر فصل، شامل بخش‌هاى متعددى است: برخى از اين دعاها، بيانگر توحيد و صفات الهى است كه در فصل اوّل بدان پرداخته است. توحيد، به نظرى (ذاتى، صفاتى، افعالى) و عملى تقسيم مى‌شود و صفات الهى هم شامل علم، اراده، قدرت، حيات و بى‌نيازى است.

تقسيمات توحيد و صفات الهى نيز با بيان‌هايى عارفانه، در ميان ادعيه صحيفه سجاديه گنجانده است.

در فصل دوم اين نوشتار، به ارتباط متقابل انسان و خدا پرداخته است. با بيان اين ارتباط، اثبات كرده كه طرح مسئله خدا در صحيفه سجاديه، با طرح آن در كتب فلسفى تفاوت‌هايى دارد.

٢٥٥. خداشناسى در «نهج البلاغه»

، حسن سراج‌زاده، كارشناسى ارشد مدرسى الهيات و معارف اسلامى، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، استاد راهنما: دكتر احمد بهشتى، استاد مشاور: استاد احمد عابدى، ١٣٧٩، ٢٣١ ص.

بحث در ذات و صفات و افعال حق- تعالى-، در نهج البلاغه، بسيار پردامنه و عميق مطرح شده است، ولى آنچه نگارنده در اين تحقيق مورد توجّه قرار داده، بحثى در باره ذات حق- تعالى- است. وى، كوشيده مباحثى را در باره اصل وجود خدا و ادله اثبات خدا را در دو بخش مطرح نمايد:

در بخش اوّل- كه داراى دو فصل است- به استدلال بر وجود خدا و حدود شناخت او اشاره دارد. امكان و وجود استدلال بر اصل وجود خدا، حد توانايى انسان بر شناخت خدا و صفات او، از مباحث اين بخش است.

در بخش دوم- كه مجموعاً هفت فصل را شامل مى‌شود- به براهين و ادله اثبات وجود