، محمّد حسينى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين قم، استاد راهنما: حجة الاسلام سيّد محمّد على ايازى، استاد مشاور: حجة الاسلام احمد عابدى، ١٣٨٣، ٤٠٥ ص.

نگارنده، در اين رساله در پى بررسى پرسش‌هايى است از اين قبيل كه: اگر «لا إله إلّااللَّه» نفى قدرت از انسان و اثبات آن براى خداست، پس جايگاه و شأن انسان كجاست؟ و آيا اين، نوعى نفى آزادى نيست؟

وى، اين رساله را به چهار بخش تقسيم نموده، كه مجموعاً در برگيرنده دوازده فصل است:

بخش اوّل، با عنوان مفهوم و مبناى آزادى است كه در دو فصل، به بيان مفاهيم لغوى و اصطلاحى و مبناى «آزادى» مى‌پردازد.

بخش دوم، توحيد و آزادى نام گرفته، و به جايگاه و نقش «لا إله إلّااللَّه»، دعوت پيامبران الهى، و رويكرد به آزادى پرداخته است. اين بخش را به دو قسمت تقسيم كرده است:

فصل اوّل را لا إله إلّااللَّه، نفى قدرت و اثبات آزادى نام گذاشته و در آن، به حقيقت الوهيت و نفى قدرت‌سالارى و اثبات آزادى پرداخته است.

در فصل دوم، به طرح دو شبهه و دفع آن در اين زمينه، و بيان مطلبى با عنوان آزادى، يكى از ويژگى‌هاى لاينفك دين مبين اسلام مى‌پردازد.

بخش سوم را به انواع آزادى‌ها و شبهات وارده در موارد مختلف آن اختصاص داده، كه شامل چهار فصل است: آزادى انديشه، آزادى عقيده، دفع دو شبهه «ارتداد» و «قتال»، بررسى ارتداد از ديدگاه قرآن و سنّت نبوى.

آزادى بيان، تعريف بيان و آزادى بيان، حد و مرز آزادى بيان، آزادى بيان از ديدگاه قرآن و سنّت نبوى از مطالبى است كه در بخش چهارم مورد بحث و بررسى قرار داده است.

٧. آزادى‌هاى سياسى از ديدگاه امام على عليه السلام‌

، حسين فرّخ، كارشناسى ارشد علوم سياسى، دانشگاه امام صادق عليه السلام، استاد راهنما: آية اللَّه عباسعلى عميد زنجانى، استاد مشاور: دكتر محمود تقى‌زاده داورى، ١٣٧٨، ٢٢٠ ص.

شالوده بحث اين پايان‌نامه اين پرسش است كه شيوه حكومتى امام على عليه السلام چه محدوده‌اى از آزادى‌هاى سياسى مردم را نشان مى‌دهد؟ نگارنده، در اين تحقيق، در نظر