چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٢٢ - ١٦ اجازه حديث تاريخ، تطور و نقش آن در نشر حديث و پالايش آن

١٦. اجازه حديث: تاريخ، تطور و نقش آن در نشر حديث و پالايش آن‌

، محمّد رضا شهبازى، كارشناسى ارشد علوم حديث، دانشكده علوم حديث شهر رى، استاد راهنما: دكتر محمّد على مهدوى‌راد، استاد مشاور: دكتر محمّد كاظم رحمان‌ستايش، ١٣٨٦، ٣٣٧ ص.

نگارنده اين نوشته، در صدد پاسخ به چند پرسش است: اجازه، از كى و براساس چه ضرورت و انگيزه‌اى آغاز شده، و وضعيت موجود آن به چه شكلى است؟ نقش اجازه در استوارسازى نقل و ميزان اعتبار آن در بين طرق تحمل حديث چگونه است؟

شيوه‌هاى اجازه‌دهى و اجازه‌گيرى چگونه بوده است؟ در پرداختن به اجازات، چه فوايدى مترتب است؟

وى، اين مهم را در شش فصل پايان داده است:

فصل اوّل، به جايگاه، مفاهيم و ادبيات پژوهش اختصاص دارد. در اين فصل، ارزش و جايگاه نقل حديث، جايگاه راوى حديث، اهمّيّت كتابت حديث، اهمّيّت حفظ آن، شرايط تحمل و اداى حديث، و فوايد الفاظ تحمل و اداى حديث توضيح داده شده است.

فصل دوم، به معناى لغوى و اصطلاحى واژه «اجازه» پرداخته است و كاربرد اجازه در علوم ديگر را نيز شرح داده است.

فصل سوم، در باب جايگاه و اهمّيّت اجازه حديثى است، كه موافقان و مخالفان و دلايل هر يك را در اين مورد توضيح داده است.

در فصل چهارم، انواع اجازات و شكل‌هاى مختلف آن، و سير تاريخى تقسيم‌بندى صورت‌هاى اجازه را بررسى كرده، و كتب اجازات و كتب مرتبط با آن را معرفى نموده است.

تاريخچه اجازه در دوره‌هاى مختلف، شناخت مشايخ اجازه و نقش آنان در انتقال حديث، طرح نظريه آنان و بررسى اقوال و دلايل آنها، فوايد اجازه، اتصال اسانيد احاديث به معصومان عليهم السلام و لزوم آن در هر عصر و زمان، فهرست آثار و تأليفات علما، تراجم و شرح حال علما، انتساب كتاب به مؤلف، رواج كتاب‌ها و يك سرى اطلاعات تاريخى در اين زمينه، مطالب دو فصل آخر را تشكيل مى‌دهد.