فصل چهارم و پنجم را به بررسى روش‌هاى رفع تعارض اخبار و مراحل آن از ديدگاه شيخ طوسى اختصاص داده است. در فصل چهارم، بعد از بيان مقدمات، روش ترجيح و وجوه گوناگون آن به اعتبار سند حديث، متن آن و امور خارجى را مطرح كرده، و اين كه چرا شيخ الطائفه، برخلاف مشهور، روش ترجيح را بر روش جمع مقدم داشته است.

در فصل پنجم، به روش جمع و موارد مختلف جمع عرفى، و سرانجام به روش تخيير پرداخته است.

٣٧٨. مبانى قرآنى و حديثى برائت از مشركان‌

، رقيه كريمى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين تهران، استاد راهنما: حجة الاسلام محمّد على مهدوى‌راد، استاد مشاور: دكتر سيّد كاظم عسكرى، ١٣٧٩، ١٤٩ ص.

اين نوشتار، سعى دارد با جستجو در قرآن و سنّت، نصوص و ادلّه‌اى را كه مى‌تواند به نحوى، مبناى اعلان برائت از مشركان باشد، ارائه نمايد.

نگارنده، پايان‌نامه خود را در پنج بخش سامان داده است:

در بخش اوّل، به واژه‌شناسى پرداخته است. وى، پس از يك مقدمه، به تحليل مفهوم «برائت» در لغت و در رابطه با مراتب شرك پرداخته، و ارتباط شرك را با مفاهيم كفر و نفاق از ديدگاه قرآن كريم مطرح نموده، و سرانجام، وجوه مبارزه قرآن با مشركان را ذكر كرده است.

بخش دوم را به كلّياتى در مورد سوره برائت، و اعلان رسمى آيه برائت اختصاص داده است. وى، و ضمن ايراد نكات مهم چند آيه از سوره مباركه توبه، به تعبير قرآنى برائت از مشركان، و بحث عموميت برائت از مشركان و همه گروه‌هاى كفار پرداخته است.

بخش سوم، در باره جدال ممنوع در حج، و تجزيه و تحليل آن است. مفهوم لغوى «جدال»، نظرات مختلف در قرائت آيه، «جدال» و مشتقات آن در قرآن، نظرات مفسّران در باره جدال در حج، احاديث وارد در زمينه جدال از نظر فريقين، و يك نتيجه‌گيرى كلّى از بحث، از مطالب اين بخش است.

در بخش چهارم، نگارنده به بررسى پيشينه برائت از مشركان در اديان ابراهيمى پرداخته، كه در اين بخش، برائت حضرت ابراهيم عليه السلام از مشركان و مظاهر شرك را، به تفصيل، و انبياى ديگر از مشركان را، به اجمال شرح داده است.

در بخش آخر، مسئله برائت از مشركان در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله را بررسى نموده، و اعلان آيه برائت را از لحاظ تاريخى بيان كرده است.