چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٢٤٣ - ٢٨٨ روش شناسى فقه الحديثى فيض در«وافى»
و دكتر سيّد مرتضى آية اللَّهزاده شيرازى، استاد مشاور: حجة الاسلام محمّد على مهدوىراد، ١٣٨٢، ٣٢٦ ص.
تمايز فقه الحديث با ديگر دانشهاى حديث، بالاخص دراية الحديث، از عمدهترين مسائلى است كه در اين رساله، مورد بحث و بررسى قرار گرفته، و چون هدف آن، به دست دادن روشى براى فهم حديث است، با تكيه بر روششناسى فقه الحديث، اين مرز را مشخص نموده است؛ لذا ضمن مورد بحث قرار دادن فقه الحديث، از جهات گوناگون، ادبيات و تعاريف و مفاهيم مربوط به اين علم را بيان نموده، و براى وضوح و روشنىِ نسبتِ فقه الحديث با دراية الحديث، مراحلى را كه از دوره آغازين اسلام و صدور حديث در نزد متقدمين تاكنون طى شده، مورد بحث قرار داده است.
نگارنده، اين رساله را از پيشگفتار، مقدمه و پنج فصل فراهم آورده است:
در پيشگفتار، مسير شكلگيرى رساله، و در مقدمه، اهمّيّت حديث و فهم آن را آورده است.
در فصل اوّل، ادبيات، تعاريف و مفاهيم مربوط به فقه الحديث، نسبت فقه الحديث با دراية الحديث، جايگاه هريك در قرآن وروايات، حديث در اصطلاح علم حديث، و فقه الحديث در اصطلاح را توضيح مىدهد.
فصل دوم را به روششناسى فقه الحديث- كه موضوع و بخش اصلى پژوهش است- اختصاص داده است. وى در اين فصل، دو موضوع اصلىِ فحص درونى و فحص بيرونى در فقه الحديث را، به صورتى مبسوط آورده است، و به تناسب، تمايز نقد و فقه و نقش معايير نقد در فقه الحديث را، با ذكر نمونههايى بيان كرده است.
در فصل سوم، كيفيات عارض بر نقلْ از حيث منقول (مانند نقل به معنا و شروط آن و اختصار و تقطيع) را، كه ارتباط وثيقى با فقه الحديث دارد توضيح داده است.
در فصل چهارم، انواع مصطلحات حديثى مأخوذ از متن را، با ذكر مثالهايى ذكر كرده است و نهايتاً در فصل پنجم، به يكى از موضوعات اساسى و مطرح در فقه الحديث، يعنى مختلف الحديث و راههاى علاج آن، در ضمن مباحث مربوط به اخبار علاجيه و تعادل و تراجيح و راههاى جمع، حل و رد حديث به هنگام تعارض پرداخته است.
٢٨٨. روش شناسى فقه الحديثى فيض در «وافى»
، محمّد على بازوبندى، كارشناس علوم قرآن و حديث، دانشگاه علوم اسلامى رضوى، استاد راهنما: حجة الاسلام محمّد على مهدوىراد، استاد مشاور: آية اللَّه محمّد هادى معرفت، ١٣٨٢، ٢٣٠ ص.