مقدمه رساله، شامل بحث‌هايى نظير تبيين موضوع و اهمّيّت آن، پيشينه تحقيق، اهداف و چشم‌اندازهاى تحقيق، پرسش‌هاى اصلى و فرعى، روش تحقيق، محدوديت‌هاى تحقيق، جايگاه عقل و كاستى‌هاى آن، و زندگى نامه‌هاى ملاصدرا و علّامه مجلسى است.

فصل اوّل، در باره تبيين و توضيح معناى «عقل» از نظر لغت و اصطلاح، و بيان معناى عقل از ديدگاه فلاسفه و حكما و انديشمندان مانند ملاصدرا و علّامه مجلسى، و مقايسه نگارنده بين نظرهاى ملاصدرا و علّامه مجلسى است. وى، پس از نقل ديدگاه ملاصدرا و علّامه مجلسى در باره معناى عقل، نقاط اشتراك و افتراق نظر اين دو انديشمند را ذكر كرده و سپس، به نقد و بررسى هر يك پرداخته است.

فصل دوم، در باره تطبيق ديدگاه ملاصدرا و علّامه مجلسى بر روايات است. در اين بخش، ديدگاه‌هاى آنها در باره مقصود از عقل در تك تك روايات اصول كافى، همراه نقد آنها آورده شده است.

٣٧٦. مبانى روابط و سياست خارجى دولت اسلامى در قرآن و سنّت‌

، مهدى عباسى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشكده اصول دين قم، استاد راهنما: دكتر محمود سريع القلم، استاد مشاور: دكتر فتح اللَّه نجارزادگان، ١٣٧٩، ١٨١ ص.

اين پژوهش، در پى پاسخ به اين پرسش است كه مبانى روابط خارجىِ دولت اسلامى چيست؟

فرضيه‌هاى پژوهش اين نگارنده، هدف اساسى پيامبر صلى الله عليه و آله را تبليغ وحى و تبيين عملى آن، با شيوه همزيستىِ مسالمت‌آميز و مدارا، و نيز تصميم‌سازى‌هاى منطقى ايشان را با رعايت مصالح همه ملل و نسل‌هاى آينده مى‌داند.

در فصل نخست، به بيان مفاهيم اساسى پژوهش، مانند دولت اسلامى، مشروعيت دينى و عملكرد آن از نگاه آيات مى‌پردازد؛ ولايت را با استناد به آيات، تعهد دوستانه و يارى متقابل مى‌داند؛ حكومت با اين وصف را، مصداق ولايت دوستانه مى‌انگارد؛ و مشروعيت دينى چنين حكومتى را در ايفاى دو نقشِ برپايى نماز و پرداخت زكات- كه نمادهاى رفع نياز مادى و معنوى انسان‌اند-، مى‌داند.

در فصل دوم، اهداف برون‌مرزى دولت اسلامى را، كه ناشى از تعهدات عرفى در برابر