، طوبى قادرى، كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث، دانشگاه آزاد اسلامى تهران، استاد راهنما: دكتر سيّد محمّد باقر حجتى، استادان مشاور: دكتر على رضا فيض و دكتر على مهديزاده ١٣٧٢، ١٤٨ ص.

نگارنده، در رساله خود با استفاده از كتاب تحديد النسل و ساير كتب، به صورت تلخيص، مطالبى در باره چگونگى شكل‌گيرىِ حركت كنترل نسل در غرب و سير علل گسترش، و نتايج آن با استناد به آمار و ارقام علمى و مستند بيان نموده و سپس، دلائل معتقدان به كنترل نسل را با استفاده از نظرات صاحب‌نظران، مورد نقد و بررسى قرار داده و سرانجام، به مسئله نسل و تنظيم خانواده از ديدگاه قرآن و بخصوص روايات موجود، از طرق علماى اهل سنت و شيعه پرداخته، و در جمع‌آورى مطالب و تنظيم آن، دو مطلب مهم را مد نظر قرار داده است:

١. مسئله تعليم و تربيت كودك در اسلام و اهمّيّت آن، و رابطه‌اى كه مى‌تواند با مسئله كنترل نسل يا تنظيم خانواده داشته باشد؛

٢. وضعيت فعلى مسلمانان و كشورهاى اسلامى.

وى، نخست هدف از كنترل نسل و آغاز اين حركت را در غرب و شكست ابتدايى و حركت دوباره آن را بيان مى‌كند و سپس اشاره‌اى به دلائل موفقيت ظاهرى اين حركت در غرب و نتايج حاصل از آن دارد. سپس اقدامات عملى براى مقابله با مسئله كنترل نسل و عوارض آن را از جانب كشورهايى كه بر مشى كنترل نسل حركت كرده‌اند بازگو مى‌نمايد، و بازتاب اين حركت را از نظر اصول سياسى اسلام و جامعه‌شناسى اسلامى و حكم اسلام بررسى مى‌كند.

ادامه بحث، در زمينه آثار سوء و مضرات كنترل نسل براى انسان، نقد و بررسى دلائل معتقدان به كنترل نسل، راه حل اساسى مشكل افزايش جمعيت از ديدگاه مخالفان كنترل نسل، شواهدى موجود در مدارك اسلامى در مورد تشويق به توليد و تكثير نسل- كه مهم‌ترينِ آن، تشويق به دعا و درخواست فرزند از خداوند متعال در روايات است- و اهمّيّت تعليم و تربيت كودك در اسلام، مطالبى را شرح و بسط مى‌دهد.

در پايان، پاره‌اى از روايات اهل سنّت و علماى شيعه كه در باب «عول» وارد شده و