، سيّد جلال الدين هاشمى، كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب، دانشگاه آزاد اسلامى قم، استاد راهنما: دكتر محمّد جنتى‌فر، استاد مشاور: دكتر ابوالحسين امين مقدسى، ١٣٧٩، ١٣٢ ص، عربى.

اين رساله، به بررسى صنعت تشبيه در نامه‌هاى مولاى متقيان، امام على عليه السلام، در كتاب شريف نهج البلاغه پرداخته است.

شيوه كار در اين رساله، بدين ترتيب است كه نگارنده آن را به دو بخش تقسيم نموده، و بخش نخستين را به سه فصل قسمت كرده است:

فصل اوّل را به نهج البلاغه اختصاص داده و به اين موضوع پرداخته است. تعريف نهج البلاغه، مؤلف آن، سبب تأليف و وجه نام‌گذارى و محتويات آن از زبان مؤلف، سخن برخى از شرح‌دهندگان آن، آرا و نظرات بعضى از بزرگان در باره عظمت و ابعاد هنرى اين كتاب ارجمند، و همچنين مصادر آن، از جمله عناوينى است كه نگارنده در اين فصل از آنها بحث مى‌كند.

در فصل دوم، در نگاهى گذرا به سير تحول «نامه» تا زمان امام على عليه السلام، به نكاتى از قبيل تعريفِ نامه، تاريخ و تحول آن، نامه‌هاى عصر جاهلى و اسلامى، و گزيده‌اى از ويژگى‌هاى نامه‌هاى امام على عليه السلام پرداخته است.

در فصل سوم، مباحث مهم و معروف تشبيه، مانند: اركان، اقسام، اغراض و زيبايى‌هاى آن را به طور خلاصه يادآور شده است.

سپس در بخش دوم- كه موضوع اصلى اين رساله است-، سعى نموده در حدّ امكان و توان، به بررسى تشبيه و تبيين جنبه‌هاى زيباشناختى آن در نامه‌هاى امام بپردازد. وى ضمن شرح عبارات زيبايى كه در آنها تشبيه به كار رفته است، اين تشبيهات را تحليل كرده و توضيح داده و در اين امر، به اقوال بعضى از شارحان نهج البلاغه مانند ابن ابى الحديد و ابن ميثم مراجعه نموده است. در تمام اين مراحل، سعى نگارنده پرهيز از اطناب ممل و ايجاز مخل بوده است.

٤١. التشبيه و الاستعارة فى خطب نهج البلاغة

، تقى تيمورى، كارشناسى ارشد ادبيات و لغت عرب، دانشگاه آزاد اسلامى قم، استاد راهنما: دكتر نادر نظام‌تهرانى، استاد مشاور: دكتر محمّد على آذرشب، ١٣٧٥، ١١٨ ص.