چكيده پايان نامه هاى حديثى - هوشمند، مهدى - الصفحة ٢٢٥ - ٢٦٥ دستورات اخلاقى اميرالمؤمنين على عليه السلام به كارگزاران

نگارنده، در اين نوشتار خواسته است اهمّيّت انسان و آنچه بايسته اوست را بيان نمايد، و طرق تربيت نفس را براى مسئولان حكومتى بيان كند.

اين رساله، دربردارنده رهنمودهاى ارجمندِ اخلاقى ورفتارى امير مؤمنان، على عليه السلام، به كارگزاران مختلف حكومتشان است. رهنمودهاى امام درمورد اخلاق كارگزاران، ريشه در فرهنگ قرآنى و سيره نبوى دارد.

در نخستين بخش- كه كلّيات بحث را شامل مى‌شود- نگارنده، به بررسى معنى «اخلاق» در لغت واصطلاح، ضرورت پژوهش، پرسش‌هاى پژوهش، محدوديت‌هاى تحقيق، روش پژوهش، و پيشينه پژوهش پرداخته است.

سپس در بخش دوم، نگاهى به صفات و اخلاق كارگزاران حكومت دينى در قرآن و سيره نبوى دارد. اين صفات عبارت‌اند از: قدرت بدنى و دانش كافى، امانتدارى، اصلاح‌طلبى، نظم و انضباط، دلسوزى و ملاطفت، و عدالت طلبى.

عنوان بخش سوم پايان‌نامه، امام على عليه السلام و مبانى ارزش‌هاى اخلاقى در كارگزاران است. در اين بخش نيز بحث‌هايى از قبيل نگرش ويژه امام على عليه السلام از انسان و كمال او، اصالتِ آخرت‌گرايى در انديشه امام على عليه السلام، نگرش امام به حكومت و حاكميت را مطرح كرده است.

بخش چهارم، در باب دستورالعمل‌هاى اخلاقى عام امام به كارگزاران است. اين دستورات عبارت‌اند از: تقوا، زهد، عدالت‌طلبى، حق‌مدارى و مردمدارى، مدارا بامردم، امانتدارى، پرهيز از گرايش‌هاى نفسانى. وى، ضمن برشمردن اين دستور العمل‌ها، به بررسى و تشريح هر كدام، از جهت شناخت و كاربرد پرداخته است.

در بخش بعد (پنجم)، دستورالعمل‌هاى اخلاقى خاص امام به كارگزاران را آورده، كه شامل دستورالعمل‌هاى اخلاقى امام به واليان، ماليات‌گيرندگان، دادرسان، و قواى مسلح مى‌شود.

بخش ششم هم كه در باره شيوه‌هاى ضمانت دراجراى دستورالعمل‌ها است، به تناسب، مسائلى از قبيل شايسته‌سالارى پايدار، رسيدگى به امور كارگزاران، بازرسى ونظارت بر كارگزاران، و حسابرسى از كارگزاران را توضيح داده، و بحث را با يك نتيجه كلّى به پايان رسانده است.