اين پايان‌نامه، در معرفى تفسير منسوب به امام عسكرى عليه السلام و دفاع از سند و درستى محتواى آن است. نگارنده، ضمن اشاره به زمان پيدايش و رواج اين تفسير در بين شيعيان، سعى در بيان ارزش و اهمّيّت جايگاه آن در بين تفاسير مأثور دارد و با اعتراف به ناقص بودن آن- كه فقط بخشى از تفسير را داراست- آن را از آثار ارزشمند شيعى برشمرده. رساله، دربردارنده يك مقدمه و پنج فصل است:

در مقدمه، اهمّيّت و جايگاه تفسير مأثور، با استشهاد به رواياتى كه محوريت معصومان عليهم السلام و سخنان آنان را در تبيين آيات قرآن روشن مى‌سازد، مورد بحث قرار گرفته است.

در فصل نخست، گزارشى اجمالى از چگونگى تدوين اين تفسير، با ذكر جريان تاريخى آن و بيان اولين بخش تفسير، كه از ناحيه حضرت املا شد و عناوين برجسته آن آمده است.

فصل دوم، به بررسى سند تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام اختصاص يافته است.

نگارنده، براى اين تفسير، دو سند ذكر كرده و كوشيده تا وثاقت محمّد بن قاسم، مفسّر استرآبادى، راوى اين تفسير را با طرح دعاوى و ردودى اثبات كند. و در پايان فصل، به نقل قول شيخ صدوق رحمه الله و ادله او پرداخته است.

در فصل سوم، ديدگاه صاحب‌نظران رجال، حديث و تفسير در باره اين تفسير، انعكاس يافته و به نقل از علّامه مجلسى و محدّث نورى، از صحّت استناد اين كتاب به امام عليه السلام دفاع شده است.

در فصل چهارم، عمده‌ترين اشكال‌هاى محتواى اين تفسير، ارائه شده و به آنها پاسخ داده شده است. اين اشكال‌ها، عمدتاً، از سوى شيخ محمّد جواد بلاغى در كتابى با عنوان رسالة التكذيب لرواية التفسير المنسوب إلى العسكرى عليه السلام و علّامه شوشترى در كتاب الأخبار الدخيلة طرح شده است. چنان كه از ميان عامّه، محمّد حسين ذهبى در كتاب التفسير والمفسّرون، به تضعيف اين تفسير پرداخته است.

نويسنده، با اين عناوين: شواهدى بر تصحيف، اعتراضات سطحى، مغايرت با مستندات تاريخى، نارسايى ظاهرى برخى از مضامين، بررسى شواهد اختصاصى التفسير و المفسّرون، بررسى شبهه غلو در مقامات معصومان عليهم السلام و بررسى شبهه كثرت معجزات، به نقدها پاسخ داده است.

در پايان، نسخه‌هاى خطّى اين تفسير و نيز فهرست تفصيلى عناوين آن آمده است.