مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣٨ - شرایط تکوینی و شرایط قراردادی
«ایها النّاس انّ اباکم واحد، و انّ ربّکم واحد، کلّکم لآدم و آدم من تراب، لا فخر لعربی علی عجمی الّا بالتّقوی». [١]
«ای مردم همه شما دارای یک پدر و یک خدا هستید، همگی از آدم آفریده شدهاید و آدم از خاک آفریده شده است یعنی اصل و نسب همه کس به خاک برمیگردد، عرب را بر عجم فخر و امتیازی نیست؛ تنها سبب امتیاز، تقواست».
سلمان فارسی که در طلب حقیقت گام برمیداشت به جایی رسید که رسول اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) دربارهاش فرمود:
سلمان منّا اهل البیت.
علیهذا افرادی که تحت تأثیر وساوس شیطانی قرار گرفته- و به این دل خوش کردهاند که ناممان در میان نامهای دوستان علی بن ابی طالب (علیه السلام) است، هر چه هست از رعایای او بشمار میرویم، یا وصیت میکنیم از پولهایی که ناحق به چنگ آوردهایم و یا از پولهایی که در زندگی میبایست در راه خیر مصرف کنیم و نکردهایم مبلغ گزافی را به متولیان مشاهد مشرّفه بدهند تا ما را نزدیک قبر اولیاء خدا دفن کنند که فرشتگان جرأت نکنند برای عذاب ما بیایند- باید بدانند که خیلی کور خواندهاند و پرده غفلت جلوی چشمشان را گرفته است، روزی چشم باز خواهند کرد که خود را غرق در عذاب جانفرسای الهی ببینند و دچار چنان حسرتی گردند که اگر امکان مرگ بود هزارها بار میمردند. پس امروز از خواب غفلت بیدار گردند و توبه نمایند و مافات را جبران کنند و انذر هم یوم الحسرة اذ قضی الامر و هم فی غفلة و هم لا یؤمنون [٢].
از نظر آیات کریمه قرآن مجید و هم از نظر روایات اسلامی این مطلب قطعی است که گناهکار هر چند مسلمان باشد به عذاب الهی معذّب خواهد بود؛ گو اینکه وقتی دارای ایمان باشد بالاخره به رستگاری نهایی و خلاصی از دوزخ نائل میگردد، ولی ممکن است نجات او پس از سالها چشیدن رنج و عذاب باشد. حساب گناهان یک عده در شدائد و سکرات مرگ تصفیه میگردد؛ گروهی دیگر با عذابهای قبر و عالم
[١]. تاریخ یعقوبی، ج ٢، ص ١١٠[٢]. مریم/ ٣٩