مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٤ - عذاب اخروی
قیس بن عاصم که از اصحاب رسول خدا (صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) است نقل کرده که روزی با گروهی از «بنی تمیم» خدمت پیغمبر اکرم (صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) شرفیاب شدم، گفتم یا رسول اللّه! ما در صحرا زندگی میکنیم و از حضور شما کمتر بهرهمند میگردیم، ما را موعظه فرمایید.
رسول اکرم نصایح سودمندی فرمود و از آن جمله چنین فرمود:
«برای تو به ناچار همنشینی خواهد بود که هرگز از تو جدا نمیگردد؛ با تو دفن میگردد در حالی که تو مردهای و او زنده است. همنشین تو اگر شریف باشد تو را گرامی خواهد داشت و اگر نابکار باشد تو را به دامان حوادث میسپارد. آنگاه آن همنشین با تو محشور میگردد و در رستاخیز با تو برانگیخته میشود و تو مسؤول آن خواهی بود. پس دقت کن که همنشینی که انتخاب میکنی نیک باشد زیرا اگر او نیک باشد مایه انس تو خواهد بود و در غیر این صورت موجب وحشت تو میگردد. آن همنشین، کردار تو است».
قیس بن عاصم عرض کرد دوست میدارم که اندرزهای شما به صورت اشعاری درآورده شود تا آن را حفظ و ذخیره کنم و موجب افتخار ما باشد. رسول اکرم (صلّی اللّه علیه و آله) دستور فرمود کسی به دنبال حسّان بن ثابت برود؛ ولی قبل از اینکه حسّان بیاید قیس خودش که از سخنان رسول اکرم به هیجان آمده بود، نصایح رسول خدا را به صورت شعر در آورد و به حضرت عرضه داشت. اشعار این است:
تخیر خلیطا من فعالک انّما | قرین الفتی فی القبر ما کان یفعل | |
و لابدّ بعد الموت من ان تعدّه | لیوم ینادی المرء فیه فیقبل | |
فان کنت مشغولا بشیء فلا تکن | بغیر الّذی یرضی به اللّه تشغل | |
فلن یصحب الانسان من بعد موته | و من قبله الّا الّذی کان یفعل | |
الا انّما الانسان ضیف لاهله | یقیم قلیلا فیهم ثمّ یرحل | |