مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٨ - مقدّمه ماتریالیسم در ایران

از طرف دیگر، آنجا که پای شخصیت حلّاج به عنوان یک متفکر بزرگ مادّی به میان میآید، میگوید:

«اشعاری که اندیشههای مترقّی حلّاج را بازگو میکردند، اگر چه به طور کلّی سوزانده شدند، امّا تعدادی از آثار و اشعار موجود او دارای ذخایری از اندیشههای الحادی و دیالکتیکی میباشد. این آثار بر وحدت و پیوستگی متقابل اشیاء و تبدیل و تحوّل اشیاء به یکدیگر و بر پیدایی و ناپیدایی آنها تأکید مینماید: «معرفه در ضمن نکره مخفی است و نکره در ضمن معرفه مخفی است». (شرح شطحیات، ص ٤٢٨).» [١]

من فعلًا به مفهوم این جملهها که از «شطحیات» حلّاج شمرده شده کاری ندارم؛ میخواهم بدانم آیا طبق فلسفهای که شما پیرو آن هستید، امکان دارد که در یازده قرن پیش اندیشههایی که به عقیده شما تنها در قرن ١٩ مسیحی و ١٣ هجری آن هم در محیط صنعتی اروپا میتوانسته پدید آید، از مغز حلّاج بیرون آمده باشد؟!

ماتریالیسم در ایران در یکی دو سال اخیر به نیرنگ تازهای بس خطرناکتر از «تحریف شخصیتها» دست یازیده است و آن تحریف آیات قرآن کریم و تفسیر مادّی محتوای آیات با حفظ پوشش ظاهری الفاظ است. این نیرنگ، نیرنگ جدیدی است و از عمر آن در ایران کمتر از دو سال میگذرد.

البتّه اصل این طرح و نیرنگ چیز تازهای نیست؛ طرحی است که کارل مارکس برای ریشه کن کردن دین از اذهان تودههای معتقد در صد سال پیش داده است. طرح مارکس این است که برای مبارزه با مذهب در میان توده معتقد باید از خود مذهب علیه مذهب استفاده کرد، به این صورت که مفاهیم مذهبی از محتوای معنوی و اصلی خود تخلیه و از محتوای مادّی پر شود تا توده مذهب را به صورت مکتبی مادّی دریابد. پس از این مرحله، دور افکندن پوسته ظاهری آن ساده است.

کتاب مارکس و مارکسیسم از نوشتهای از لنین به نام «وضع طبقه کارگر در قبال