مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٤ - عظمت و انحطاط مسلمین
و نفاق است، و ثانیاً شیعه را ترسو و ضعیف و غیر قادر بر مقابله با حوادث بار آورده است. در باب انتظار فرج گفته میشود که این فکر و این عقیده، نیت هر اصلاحی را از شیعه گرفته است و در حالی که سایر ملل و اقوام در فکر اصلاح کار خودند، مردم شیعه منتظرند «دستی از غیب برون آید و کاری بکند.»
در اخلاق اسلامی عناصر زهد، قناعت، صبر، رضا، تسلیم و توکل، به تأثیر در انحطاط مسلمین متّهم شدهاند.
از مقرّرات اسلامی آنچه به نظر میرسد لازم است از این نظر بررسی شود، در درجه اوّل مسأله حکومت و توابع آن است که به گمان عدّهای، اسلام تکلیف و وظیفه مسلمین را در این مسأله مهمّ به طور کامل معین نکرده است.
قوانین جزایی اسلام سالهاست که مورد بیمهری واقع شده و بسیاری از کشورهای اسلامی به همین جهت قوانین جزایی خود را از جای دیگر اقتباس کردهاند و کم و بیش کیفر عمل خود را دیده و میبینند. به هر حال، قوانین جزایی اسلام یکی از حلقات این سلسله مباحث است.
در قوانین مدنی اسلام چیزهایی که در عصر حاضر موجی علیه آنها برخاسته یکی حقوق زن و دیگری قوانین اقتصادی اسلام در زمینه مالکیت و ارث و غیره است.
محدودیتهایی که اسلام در روابط مسلمان با غیر مسلمان قرار داده است مانند آنچه در باب نکاح مسلمان و غیر مسلمان یا ذبیحه غیر مسلم یا نجاست کافر قائل شده است، و به عبارت دیگر حقوق و وظایف بین الملل اسلامی، از موضوعاتی است که عدّهای را ناراحت کرده و اینها را عامل عقب ماندگی خود از قافله تمدّن محسوب میدارند.
اینهاست مجموع مسائلی که در بخش اسلام از این سلسله مباحث باید درباره آنها تحقیق کافی به عمل آید.
خوشبختانه زمینه مساعدی برای این گونه تحقیقات وجود دارد و با روشن کردن این مسائل است که میتوان نیروی ایمان طبقه جوان و