شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٥٧ - جهان هستى
اين صفحه ى مدوّر و گسترده با ميانى برآمده و بازوانى كه آهسته آهسته شكل مى گرفت در سپيده دم گيتى به پيدايش گراييد . اين شكل مارپيچ كه آن را كهكشان راه شيرى مى نامند ، منظومه ى شمسى در يكى از بازوان آن قرار دارد .
در سايه ى رحمت حق و به قدرت او ، پيدايش خورشيد و منظومه ى آن به اين صورت بود كه : در يكى از بازوان كهكشان ، طوفانى پرآشوب پديد آمد و جريان تند گازها ، آنها را به گردش واداشت ، و همچنان كه مى گرديد به شكل فرفره اى گسترده و عظيم درآمد و پاره هاى نورانى بر گرد آن روان شدند .
اين فرفره ى عظيم در اين كهكشان حيرت آور همچنان مى چرخيد ، تا اين كه كم كم گازها به مركز آن كشيده شدند و در آنجا به صورت گوى عظيم و فروزانى تراكم يافت و سرانجام به صورت خورشيد تجلى كرد :
( وَجَعَلَ الْقَمَرَ فيهِنَّ نوراً وَجَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً )[١] .
« و ماه را در ميان آنها روشنى بخش گردانيد و خورشيد را چراغ فروزان
قرار داد » .
سپس پاره هاى گاز و غبارى كه گرداگرد خورشيد را چون هاله اى فرا گرفته بود از هم پاشيد و هر پاره اى از آن به صورت گردابى درآمد ، هر گرداب مسيرى جداگانه داشت و در آن مسير به دور خورشيد مى گرديد ، برخى نزديك به خورشيد و بعضى از خورشيد دور بودند .
در گردابهاى نزديك خورشيد ، گرما و در گردابهاى دوردست ، سرما
حاكم بود .
در هر گرداب ذرات گاز و غبار ، پيوسته در گردش بود ; از برخى ذرات گاز ، بخار آب پديد مى آمد و مانند شبنم به روى ذرات غبار مى نشست ، و چون ذرات
[١] نوح : ١٦ .