شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٣٣٢ - كوتاهى عمل
« بدى اخلاق ، بدترين همنشين است » .
رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :
اِنَّ العَبْدَ لَيَبْلُغُ مِن سُوءِ خُلقِهِ أسْفَلَ دَرَكِ جَهَنَّمَ[١] .
« همانا عبد از بدى اخلاقش به پايين ترين عمق دوزخ مى رسد » .
كوتاهى عمل
انسان اگر خواهان سعادت و رسيدن به كمالات معنوى و تحصيل بهشت باشد ، بايد اعمالش را هماهنگ با آيات قرآن و فرهنگ اهل بيت (عليهم السلام) انجام دهد ، و شرايط لازم را چون همّت و شوق و خلوص رعايت كند ، تا اعمالش قدرت رساندن او را به سعادت و كمالات و بهشت داشته باشد .
اعمال ، اگر از لباس معرفت عريان باشد و هماهنگ با خواسته هاى حق انجام نگيرد و همراه با همّت و شوق نباشد و تاريكى بى ميلى و كسالت بر آن سايه اندازد و نور خلوص بر آن نتابد و صاحبش از حق الناس و بخل و حسد و طمع و كبر و غرور و نخوت آزاد نباشد ، آن اعمال چگونه مى تواند صاحبش را به ساحل نجات برساند و او را از هلاكت برهاند ؟
اميرالمؤمنين (عليه السلام) با آن كه سرمايه هاى معنوى اش بى نظير بود ، در مناجات شبانه اش و در راز و نيازش به پيشگاه حضرت حق با گريه و زارى عرضه مى داشت :
آه مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَبُعْدَ السَّفَرِ وَوَحْشَةِ الطَّريقِ ! [٢]
« آه از كمى توشه و دورى سفر و وحشت راه ! »
[١] محجة البيضاء : ٥ /٩٣ ، كتاب رياضة النفس ; ميزان الحكمه : ٤ / ١٥٣٦ ، الخلق ، حديث ٥١٠١ .
[٢] المناقب : ٢ / ١٠٣ ، فصل فى السابقة بالزهد ; عدة الداعى : ٢٠٩ ; بحار الانوار : ٨٤ / ١٥٦ ، باب ٦ ، حديث ٤١ .