شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ٢٤١ - ١ ـ مدارا و نرمى

رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) در رواياتى فرموده اند :

أَمَرَنِى رَبِّى بِمُدارَاةِ النَّاسِ ، كَمَا أَمَرَنِى بِأَداءِ الفَرائِضِ[١] .

« پروردگارم مرا به نرمى و مداراى با مردم امر فرموده ، چنان كه به اداى واجبات امر نموده است » .

ثَلاثٌ مَن لَم يَكُنَّ فِيهِ لَم يَتِمَّ لَهُ عَمَلٌ : وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعاصِى اللّهِ ، وَخُلُقٌ يُدارِى بِهِ النَّاسَ ، وَحِلْمٌ يَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الجاهِلِ[٢] .

« سه چيز است كسى كه وجودش از آنها تهى باشد عملى براى او كامل نشده است : تقوايى كه او را از معاصى خدا باز دارد ، اخلاقى كه به سبب آن با مردم به نرمى رفتار كند ، و بردبارى و حلمى كه به وسيله ى آن جهل جاهل را برگرداند » .

إِنَّ الرِّفْقَ لَمْ يُوضَعْ عَلى شَىْء إِلاَّ زَانَهُ وَلاَ نُزِعَ مِنْ شَىْء إِلاَّ شَانَهُ[٣] .

« بى ترديد نرمى و ملايمت بر چيزى نهاده نشد مگر آن كه آن را آراست ، و از چيزى كنده نشد مگر آن كه آن را زشت و ناپسند كرد » .

لَو كَانَ الرِّفْقُ خَلْقاً يُرَى مَا كَانَ مِمَّا خَلَقَ اللّهُ عَزَّ وَجلَّ شَىْءٌ أَحْسَنَ مِنْهُ[٤] .

« اگر نرمى و ملايمت مخلوقى قابل ديدن بود ، چيزى از مخلوقات خدا زيباتر از او به چشم نمى آمد » .

در رواياتى از اميرالمؤمنين (عليه السلام) نقل شده است :

[١] تفسير معين : ٣٦٥ .

[٢] كافى : ٢ / ١١٦ ، باب المُداراة ، حديث ١ .

[٣] كافى : ٢ / ١١٩ ، باب الرفق ، حديث ٦ و تفسير معين : ٣٦٥ .

[٤] كافى : ٢ / ١٢٠ ، باب الرفق ، حديث ١٣ .