شرح دعای کمیل

پيش گفتار

دعا در قرآن

دعا در روايات

ارزش دعا به صورت اجتماع

نااميدى و يأس ، حال كافران به خداست

شرايط دعا

شب جمعه

كميل بن زياد نخعى

دعاى كميل

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

دورنمايى از اشارات و لطايف بسم اللّه

اَللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْء

جهان هستى

انسان شريف ترين مهمان جهان

مراحل شكل گيرى حيات انسان

مرحله ى اول خاك

مرحله ى دوم آب

مرحله ى سوم علق

مرحله ى چهارم ايجاد از آب بى ارزش

مرحله ى پنجم امشاج سلول تخم

مرحله ى ششم صورت بندى جنين

مرحله ى هفتم پيچيده شدن جنين در 3 پرده

مرحله ى هشتم دميده شدن روح

مرحله ى نهم تولد

جلوه اى عجيب از رحمت واسعه ى حضرت حق

دستگاه تنفس

سيستم دفاعى بدن

گياهان و منافع شگفت انگيز آنها

نقش حشرات و حيوانات در حيات و هستى

نعمت بى نظير هدايت

رحمت خدا

روايات باب رحمت

داستان هايى از رحمت

عيسى و گناهكار

جوان گناهكار

دعاى مستجاب

ورود بر خداى كريم

توبه بدنبال توبه

دعاى راه گم كرده را پاسخ مى دهند

تغيير نام از دفتر تيره بختان به ديوان نيك بختان

وَبِقُوَّتِكَ الَّتِى قَهَرْتَ بِهَا كُلَّ شَىْء

وَخَضَعَ لَهَا كُلُّ شَىْء وَذَلَّ لَهَا كُلُّ شَىْء

وَبِجَبَرُوتِكَ الَّتِى غَلَبْتَ بِهَا كُلَّ شَىْء

جبران كمبودها توسط خداى مهربان

جبران انرژى مصرف شده ى خورشيد

جبران جزر و مد درياى خزر

جبران كمبود دانه هاى ميوه جات

وَبِعِزَّتِكَ الَّتِى لاَيَقُومُ لَهَا شَىْءٌ

وَبِعَظَمَتِكَ الَّتِى مَلاََتْ كُلَّ شَىْء

شناخت فاعل به وسيله ى فعل او

آفرينش جهلهاى متعدد

قنديل هاى معلق در عرش و منظومه ى شمسى

خورشيدهاى ستارگان غير قابل شمارش

وَبِسُلْطَانِكَ الَّذِى عَلاَ كُلَّ شَىْء

وَبِوَجْهِكَ الْبَاقِى بَعْدَ فَنَاءِ كُلِّ شَىْء

وَبِأَسْمَائِكَ الَّتِى مَلاََتْ أَرْكَانَ كُلِّ شَىْء

وَبِعِلْمِكَ الَّذِى أَحَاطَ بِكُلِّ شَىْء

وَبِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِى أَضَاءَ لَهُ كُلُّ شَىْء

معنى نور در آيات و روايات

يَا نُورُ يَا قُدُّوسُ يَا أَوَّلَ الاَْوَّلِينَ وَيَا آخِرَ الاْخِرِينَ

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَهْتِكُ الْعِصَمَ

حكايت نمك خوردن و حرمت صاحب نمك

آثار شوم گناهان

گناهانى كه باعث پرده درى است

شراب خوارى

بكار گرفتن كار بيهوده براى خنداندن مردم

بيان عيوب مردم

همنشينى با متّهمين به گناه

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُنْزِلُ النِّقَمَ

گناهانى كه سبب نزول عقوبتهاست

تعدى و تجاوز به حقوق مردم

مسخره كردن بندگان خدا

شكستن عهد و پيمان

معصيت و بدكارى آشكار

شدت ترس و حياى زنى با ايمان

شيوع دروغ

داورى و قضاوت بر خلاف احكام خدا

خوددارى از پرداخت زكات

كم گذاشتن پيمانه و كيل

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُغَيِّرُ النِّعَمَ

گناهانى كه باعث تغيير نعمت هاست

ستم به مردم

از دست دادن روحيه ى عادت در خير

كناره گرفتن از نيكوكارى

كفران نعمت

ترك سپاسگذارى و شكر

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تَحْبِسُ الدُّعَاءَ

موانع استجابت دعا

نيت بد

صفات پنهانى زشت

سوء ظن

محبت به دشمنان خدا

دورويى و نفاق با برادران دينى

باور نداشتن اجابت دعا

به تأخير انداختن نمازها

ترك نيكى و صدقه

داستانى شگفت از صدقه

فحش و كلمات ركيك

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتِى تُنْزِلُ الْبَلاَءَ

گناهانى كه سبب نزول بلاست

بى توجهى به فريادخواهى محزون دل سوخته

ترك كمك به ستمديده

ضايع كردن امر به معروف و نهى از منكر

اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِى كُلَّ ذَنْب أَذْنَبْتُهُ وَكُلَّ خَطِيئَة أَخْطَأْتُهَا

اَللَّهُمَّ إِنِّى أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ بِذِكْرِكَ

خرابه ى هجران

كشور وصال

معانى ذكر

توجه و ياد قلبى و باطنى

پيامبر و اهل بيت

وَأَسْتَشْفِعُ بِكَ إِلَى نَفْسِكَ

معنى شفاعت

شرط شفاعت شافعان

شفيعان دنيا و آخرت

شفاعت ايمان

شفاعت عمل صالح

شفاعت توبه

شفاعت قرآن

وَأَسْأَلُكَ بِجُودِكَ

أَنْ تُدْنِيَنِى مِنْ قُرْبِكَ وَأَنْ تُوزِعَنِى شُكْرَكَ وَأَنْ تُلْهِمَنِى ذِكْرَكَ

مقام قرب

كرامات مقرّبين

1 ـ كرامتى از حاج سيد على قاضى

2 ـ حكايتى ديگر از صاحبدلى

3 ـ حكايتى به نقل از ميرزا طاهر تنكابنى

4 ـ دو كرامت از جابر جعفى

مقام شكر

داستانى شگفت از انسانى شاكر

مقام ذكر

اَللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ سُؤَالَ خَاضِع مُتَذَلِّل خَاشِع

1 ـ مدارا و نرمى

2 ـ رحمت و مهربانى

3 ـ رضا و قناعت نسبت به رزق و روزى

4 ـ تواضع در همه ى حالات

قرآن و تواضع

روايات و تواضع

تواضع رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم)

تواضع اميرالمؤمنين على بن ابيطالب (عليه السلام)

تواضع سليمان

اَللَّهُمَّ وَأَسْأَلُكَ سُؤَالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فَاقَتُهُ

مالك حقيقى خداست

وَأَنْزَلَ بِكَ عِنْدَ الشَّدَائِدِ حَاجَتَهُ

وَعَظُمَ فِيمَا عِنْدَكَ رَغْبَتُهُ

پاداش هاى حق در برابر اعمال عبد

رحمت خدا

عفو خدا

اَللَّهُمَّ عَظُمَ سُلْطَانُكَ

وَعَلاَ مَكَانُكَ

وَخَفِىَ مَكْرُكَ

وَظَهَرَ أَمْرُكَ

وَغَلَبَ قَهْرُكَ ، وَجَرَتْ قُدْرَتُكَ

وَلاَ يُمْكِنُ الْفِرَارُ مِنْ حُكُومَتِكَ

اَللَّهُمَّ لاَ أَجِدُ لِذُنُوبِى غافِراً ، وَلاَ لِقَبَائِحِى سَاتِراً

آمرزنده ى گناه

پوشاننده ى زشتى ها

تبديل كننده ى بدى ها به خوبى ها

لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ وَبِحَمْدِكَ

بهاى بهشت

تسبيح و حمد

ظَلَمْتُ نَفْسِى ، وَتَجَرَّأْتُ بِجَهْلِى

ستم بر خويش

جرأت و جسارت بر گناه به سبب جهل و نادانى

اقرار بر گناه

اقرار و اعتراف جوان گناهكار

عاقبت گنهكار تائب

اَللَّهُمَّ مَوْلاَىَ كَمْ مِنْ قَبِيح سَتَرْتَهُ

اَللَّهُمَّ عَظُمَ بَلاَئِى ، وَأَفْرَطَ بِى سُوءُ حَالِى

معناى بلاء

1 ـ گناه و معصيت

پرسش و پاسخى بسيار مهم

گفتگوئى با اويس قرن

2 ـ دورى از مقام قرب

جهل و نادانى

بدى حال

كوتاهى عمل

زنجيرها و پاى بندها

وَحَبَسَنِى عَنْ نَفْعِى بُعْدُ آمَالِى

آرزوهاى دور و دراز

حكايتى عجيب

وَخَدَعَتْنِى الدُّنْيَا بِغُرُورِهَا

وَنَفْسِى بِخِيَانَتِهَا وَمِطَالِى

اوصاف نفس

ديدگاه اميرالمؤمنين (عليه السلام) در اصلاح نفس

شرح ومطالى

يَا سَيِّدِى فَأَسْأَلُكَ بِعِزَّتِكَ أَنْ لاَ يَحْجُبَ عَنْكَ دُعَائِى

سبب بسته بودن راه دعا

وَلاَ تَفْضَحَنِى بِخَفِىِّ مَا اطَّلَعْتَ عَلَيْهِ مِنْ سِرِّى

پرده پوشى

داستانى شگفت و حيرت آور از پرده پوشى

وَلاَ تُعَاجِلْنِى بِالْعُقُوبَةِ عَلَى مَا عَمِلْتُهُ فِى خَلَوَاتِى

پادشاه زاده ى تيره بخت

وَكُنِ اللَّهُمَّ بِعِزَّتِكَ لِى فِى الاَْحْوَالِ كُلِّهَا رَؤُوفاً

گنهكار و عفو پروردگار

غلام عبداللّه مبارك

إِلَهِى وَرَبِّى مَنْ لِى غَيْرُكَ

سرگذشت مادر و فرزند

نظر چاره ساز

داستان شگفت انگيز حاتم اصم

نظر كيميا اثر

إِلهِى وَمَوْلاَىَ أَجْرَيْتَ عَلَىَّ حُكْماً اتَّبَعْتُ فِيهِ هَوَى نَفْسِى

تكاليف و وظايف

فَلَكَ الْحُجَّةُ عَلَىَّ فى جَمِيعِ ذلِكَ

حجت هاى حق بر انسان

وَقَدْ أَتَيْتُكَ يَا إِلَهِى بَعْدَ تَقْصِيرِى وَإِسْرَافِى عَلَى نَفْسِى

راز و نياز و مناجات عاشقانه

يوسف و زليخا

قوم يونس

اَللَّهُمَّ فَاقْبَلْ عُذْرِى ، وَارْحَمْ شِدَّةَ ضُرِّى ، وَفُكَّنِى مِنْ شَدِّ وَثاقِى

پيشگاه محبوب

داستان شگفت انگيز مرگ هارون

محاسبه ى دقيق

يَا إِلَهِى وَسَيِّدِى وَرَبِّى ، أَتُرَاكَ مُعَذِّبِى بِنَارِكَ بَعْدَ تَوْحِيدِكَ

هَيْهَاتَ أَنْتَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ تُضَيِّعَ مَنْ رَبَّيْتَهُ ، أَوْ تُبَعِّدَ مَنْ أَدْنَيْتَهُ

جلوه ى ربوبيّت

موسى و قارون

جوان عاق شده و مادر

حق نمك

حق مهمان بر مهماندار

وَلَيْتَ شِعْرِى يَا سَيِّدِى وَإِلَهِى وَمَوْلاَىَ

عبادت جامع

حسن ظن به خدا

وَأَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفِى ، عَنْ قَلِيل مِنْ بَلاَءِ الدُّنْيَا وَعُقُوبَاتِهَا ، وَمَا يَجْرِى

بلاى دنيا و آخرت

عذابهاى برزخ و قيامت

يَا إِلَهِى وَرَبِّى وَسَيِّدِى وَمَوْلاَىَ

شكايت به دوست

گريه و زارى

فراق دوستان

طمع به جايگاه اهل كرامت

اميد به عفو و گذشت

فَبِعِزَّتِكَ يَا سَيِّدِى وَمَوْلاَىَ أُقْسِمُ صَادِقاً ، لَئِنْ تَرَكْتَنِى نَاطِقاً

هارون و بهلول

أَفَتُرَاكَ سُبْحَانَكَ يَا إِلَهِى وَبِحَمْدِكَ تَسْمَعُ فِيهَا صَوْتَ عَبْد مُسْلِم

سلمان و جوان خائف

داستان زنى كه با شنيدن آيه ى عذاب بيهوش شد

وصيتى جالب و زيبا

يَا مَوْلاَىَ فَكَيْفَ يَبْقَى فِى الْعَذَابِ

رحمت و لطف و كرامت حق

سليمان و دهقان

حديثى بسيار مهم

امام صادق (عليه السلام) و كاروان وحشت زده

لطف و كرامت اوليا

نامه اى عجيب از حضرت امام رضا (عليه السلام)

هَيْهَاتَ مَا ذلِكَ الظَّنُّ بِكَ ، وَلاَ الْمَعْرُوفُ مِنْ فَضْلِكَ

آغوش مهر

بى تابى ابراهيم در برابر گناه

حقيقتى شگفت

رحمت و لطف خدا به جوان زمان داود

پنج خصلت سبب آزادى اسير

غلام اهل توحيد

إِلَهِى وَسَيِّدِى ، فَأَسْأَلُكَ بِالْقُدْرَةِ الَّتِى قَدَّرْتَهَا ، وَبِالْقَضِيَّةِ الَّتِى

وَكُلَّ سَيِّئَة أَمَرْتَ بِإِثْبَاتِهَا الْكِرَامَ الْكَاتِبِينَ ، الَّذِينَ وَكَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ

يَا رَبِّ يَا رَبِّ ، يَا رَبِّ يَا إِلَهِى وَسَيِّدِى وَمَوْلاَىَ وَمَالِكَ رِقِّى

اسم اعظم

اعمال مقبول

قَوِّ عَلَى خِدْمَتِكَ جَوَارِحِى ، وَاشْدُدْ عَلَى الْعَزِيمَةِ جَوَانِحِى

درخواست توانمندى

شرايط افاضه ى نعمات خاص الهى

معاشرت و معاشر

لقمه ى حرام

رذايل اخلاقى

پرخورى

پرخوابى

عبادت حق

خدمت به خلق

اَللَّهُمَّ وَمَنْ أَرَادَنِى بِسُوء فَأَرِدْهُ ، وَمَنْ كَادَنِى فَكِدْهُ

خواجه نظام الملك و مرد باتقوا

احمد خضرويه و دزد

وَاجْعَلْ لِسَانِى بِذِكْرِكَ لَهِجاً ، وَقَلْبِى بِحُبِّكَ مُتَيَّماً

آمرزش زن بدكاره

ضمانت اجابت دعا

دعاى سه گرفتار

دعاى غلام سياه گمنام

دعاى غلام حضرت سجّاد(عليه السلام)

دعاى حضرت حسين (عليه السلام)

دعاى نيمه شب زندانى

باران رحمت

به اميد كرم

يَا سَرِيعَ الرِّضَا ، اِغْفِرْ لِمَنْ لاَ يَمْلِكُ إِلاَّ الدُّعَاءَ ، فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ

حقايق ملكوتى و دقايق عرشى

شرح دعای کمیل - حسین انصاریان - الصفحة ١٣٤ - شراب خوارى

شوم گناه ، در پيدا و پنهان از گناه فرارى و متنفّر است انسانى زنده ، و گناهكار آلوده دامن كه از خدا و قيامت غافل است و از عواقب گناه نمى هراسد ، ميّت است[١] .

گناهانى كه باعث پرده درى است

حديث شناس باعظمت ، شيخ صدوق در كتاب « معانى الاخبار »[٢] حديث بسيار مهمى در رابطه با گناهانى كه آثار شومى دارد از حضرت زين العابدين(عليه السلام) نقل كرده كه بخشى از آن روايت اين قطعه از دعاى كميل را كه هر جمله اش با « اللهم اغفر لى الذنوب » شروع شده توضيح مى دهد :

گناهانى كه باعث پرده درى است عبارتست از :

١ ـ خوردن مايع مست كننده . ٢ ـ قمار بازى . ٣ ـ بكار گرفتن كار بيهوده و شوخى بيجا براى خنداندن مردم . ٤ ـ بيان عيوب مردم . ٥ ـ همنشينى با متهمين به گناه و بدكارى .

شراب خوارى

حضرت موسى بن جعفر و امام هشتم و حضرت جواد (عليهم السلام) شراب خوارى را از گناهان كبيره شمرده اند .

دانشمندان بزرگ شرق و غرب اثبات كرده اند : كه مايعات مست كننده ، چه كم و چه زياد ، آثار زيان بارى در مغز و معده و كبد و قلب و كليه و مجارى تنفّس و گردش خون و عقل و نسل به جا مى گذارد كه گاهى علاج آن آثار ، غير ممكن و هلاكت مشروب خوار قطعى و حتمى است .

[١] مضمون بعض روايات ائمه ى اطهار (عليهم السلام) بر اين مطالب اشاره دارد كه : مؤمن زنده است و كافر مرده .

[٢] معانى الاخبار : ٢٦٩ .