اقربيت و ابعديت است ولى چيزى كه هست- در اين موارد چون چنين فرض مى‌كنيم كه- اگر از مبدا مفروض بخواهيم به ترتيب عبور كنيم- قهرا به آنكه اقرب است قبلا يعنى در زمان قبل مى‌رسيم- خود او را مجازا قبل مى‌ناميم- مثلا ما مى‌گوئيم قزوين قبل از همدان است- يعنى اگر از تهران بخواهيم- روى خط قزوين همدان حركت كنيم- قبل از آنكه به همدان برسيم به قزوين خواهيم رسيد- .

پس در مورد اعداد مترتبه- ما نوعى خاص از تقدم و تاخر نداريم- همان طورى كه در غير مورد اعداد مترتبه بالفعل- يا بالقوه مثل خط و زمان قرب و بعد نداريم- و در اينگونه موارد يعنى در قرب و بعد- سه نقطه بايد در نظر گرفته شود- به خلاف تقدم و تاخر كه نسبت بين دو امر با هم است- و احتياج به ثالثى ندارد و به خلاف حدوث و قدم- كه بنا بر قولى يعنى قول ما از طرف متكلمين- رجوع شود به تهافت الفلاسفه - اصلا نسبتى در كار نيست و بنا بر تعبير حكما- تنها نسبت بين شىء و عدم خودش در زمان كافى است- و لازم نيست دو شىء موجود بما هو موجود در نظر بگيريم- .

١٤-بنا بر اين در اينجا- چند مفهوم با چند لفظ به چشم ما مى‌خورد- اول حدوث و قدم دوم تقدم و تاخر و معيت- سوم قرب و بعد و اقربيت و ابعديت- حساب همه را بايد برسيم- .

١٥-حكما يكى از اقسام تقدم را تقدم بالشرف دانسته‌اند- و مثالهايش واضح است ظاهر اينست كه- تقدم بالشرف نيز اصالت ندارد مثل تقدم بالمرتبه- اولا اينگونه تقدمها اختصاص به مورد شرف- و فضيلت ندارد در مورد هر صفتى مثل پهلوانى- حتى رذائل نيز مثل