ظاهر اينست كه- تفاوت در اين دومى به نحو اولويت است و بس- و اما تفاوت اطلاق تقدم در مورد افراد هر قسمى- به اقدميت است و اما تفاوت اقسام تقدم ثابت نيست- .

بنا بر آنچه ما قبول كرديم و بعد معلوم شد كه- شيخ اشراق هم همان عقيده را دارد- تقدم بالشرف يك تقدم مجازى است- كه در مورد بعضى اشتراك در صفتها آمده- از راه تشبيه به مسابقه‌ها و يا تشكيل صفوف- و بنا بر اين در مطلق صفات مشترك بين اشياء- كه تفاوتى هست اين تقدم جارى نيست- مثل بياضى و بياض اشدى- ولى قوم مثل صدر المتالهين تصريح مى‌كنند- كه در اينجا هم تقدم بالشرف هست- اواخر صفحه ٢٦٧ اسفار - و اين ايراد وارد است كه- بنا بر اين جمع اقسام تقدم داخل تقدم بالشرف خواهد شد- .

حقيقت اينست كه تقدم بالشرف صرفا مجازى است- كه در بعضى موارد اعتبار شده- و در بعضى موارد ديگر اعتبار نشده- مثلا دو جنس مرغوب در بازار را مى‌گويند- آن يكى از اين يكى جلو است- يا فلان كشور از فلان كشور ديگر جلو است- يا فلان شخصيت از فلان شخصيت همكار خود جلو است- ولى گفته نمى‌شود كه مثلا- كوه هيماليا از ساير كوهها جلو است- يا برف از ساير سفيدها جلو است- يعنى در مطلق موارد اشد و اضعف گفته نمى‌شود- بلكه صرفا در مواردى گفته مى‌شود كه- اعتبار مسابقه و حركتى شده باشد- .

٢٣- صدرا در ذيل صفحه ١٥٤- و اول صفحه ١٥٥ حاشيه