فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٤ - روزه نگرفتن در سفر از منظر كتاب و سنت آیة الله جعفر سبحانى

اكتفا كردن به دو ركعت، بهتر از تمام خواندن نماز است. روزه نيز چنين است؛ زيرا سفر در هر دو، تأثير دارد. رسول خدا(ص) فرموده است:

إنّ اللّه‌ وضع عن المسافر شطر الصلاة و الصوم؛

خداوند بخشى از نماز و روزه را از مسافر برداشته است. (٣)

ابن قدامه مقدسى گفته است:

وظيفه مسافر در جواز روزه نگرفتن و كراهت روزه و مجزى بودن آن، مانند وظيفه بيمار است و حكم جواز روزه نگرفتن با نص و اجماع ثابت است. اكثر اهل علم قائلند كه اگر مسافر روزه بگيرد، مجزى است... و روزه نگرفتن در سفر افضل است. (٤)

قرطبى گفته است:

علما در اينكه آيا روزه نگرفتن در سفر افضل است يا روزه گرفتن، اختلاف نظر دارند. مالك و شافعى مطابق برخى رواياتى كه از آنها به دست ما رسيده، گفته‌اند: روزه براى كسى كه قدرت روزه گرفتن دارد، افضل است. (٥)

قرطبى، مذهب مالك و همچنين شافعى را در اين زمينه تخيير دانسته است. او از ابن عليّه و شافعى و پيروان او نقل مى‌كند كه مسافر مخير است و هيچ كدام افضل نيست. (٦)

اين گونه سخنان صراحت دارند كه جمهور اهل سنت بر جواز روزه نگرفتن و نه وجوب آن، اتفاق نظر دارند. علاوه بر اين كه شافعى اعتراف كرده كه ظواهر ادله، بر ممنوعيت روزه دلالت دارند، او گفته است:

«ظاهر رواياتى كه به دست ما رسيده نشان مى‌دهند كه روزه گرفتن در سفر جايز نيست». (٧)