فقها به پيروى از قرآن كريم و احاديث متواتر، اتفاق نظر دارند كه روزه نگرفتن در سفر، مشروع است اما در جواز يا وجوب آن اختلاف نظر دارند. چنين اختلافى در مسأله كوتاه خواندن نماز در سفر نيز وجود دارد.

اماميه به پيروى از ائمه اهل بيت(ع) و همچنين فقهاى ظاهريه معتقدند كه روزه نگرفتن در سفر واجب است. از ميان صحابه نيز، عبدالرحمن بن عوف، عمر و فرزندش عبداللّه‌، ابوهريره، عايشه، ابن عباس، و از ميان تابعين، على بن الحسين بن على بن ابى طالب(ع) و فرزندش محمد باقر(ع)، سعيد بن مسيب، عطاء، عروة بن زبير، شعبه، زهرى، قاسم بن محمد بن ابى بكر، يونس بن عبيد و اصحاب او به اين حكم معتقدند. (١)

اما جمهور اهل سنت از جمله فقهاى مذاهب چهارگانه بر اين عقيده‌اند كه روزه نگرفتن در سفر، جايز است، البته در اينكه آيا روزه نگرفتن افضل است يا روزه گرفتن؟ ميان آنان اختلاف است.

جصّاص گفته است: «روزه گرفتن در سفر از روزه نگرفتن افضل است». مالك و ثورى گفته‌اند: «روزه گرفتن در سفر براى كسى كه توانايى دارد، نزد ما بهتر است». شافعى گفته است: «اگر كسى در سفر روزه بگيرد، كفايت مى‌كند». (٢)

سرخسى مى‌گويد:

از نظر جمهور فقها، روزه در سفر جايز است و اكثر صحابه اين قول را قبول دارند. اما طبق نظر اهل ظاهر اين كار جايز نيست ... از نظر ما روزه گرفتن در سفر بهتر از روزه نگرفتن است. شافعى گفته است: روزه نگرفتن در سفر افضل است؛ زيرا ظاهر رواياتى كه به دست ما رسيده نشان مى‌دهند كه روزه گرفتن در سفر جايز نيست. اگر از چنين ظهورى در حد جواز چشم پوشى شود، آنچه معتبر باقى خواهد ماند، افضليت روزه نگرفتن است.

شافعى اين مسأله را با كوتاه خواندن نماز درسفر قياس كرده؛ زيرا در سفر،

(١) المحلّى، ابن حزم، ج٦، ص٢٥٨.
(٢) أحكام القرآن، ج١، ص٢١٥.